Jacobus de Meerdere

Social Share

 

Jacobus was één van de twaalf apostelen van Jezus Christus. Hij was niet de minste onder de twaalf. Samen met Petrus en Johannes wordt Jacobus in het evangelie genoemd als de- gene die Jezus mocht vergezellen bij bijzondere gebeurtenissen zoals diens verheerlijking op de berg Tabor en bij diens lijden in de Hof van Olijven.

 

Volgens de overlevering predikt Jacobus na Jezus’ dood het evangelie in Spanje. Wanneer hij terugkeert naar Jeruzalem, wordt hij op bevel van Herodes Agrippa gevangen genomen. Hij sterft in 44 de marteldood, de eerste martelaar onder de apostelen.

 

Rondom Jacobus’ leven en dood ontstaan vele legendes. Zijn lichaam zou na zijn dood op wonderbaarlijke wijze zijn overgebracht naar Galicië, in het Noordwesten van Spanje, en daar zijn begraven. Eeuwen later, we schrijven 811, zou zijn graf zijn gevonden in of nabij een Romeins grafveld in het huidige Santiago de Compostela. De tijd was zeer geschikt voor een dergelijke ontdekking. De Moren rukten op naar het noordenwesten van Spanje en koning Alphonso II kon deze wel heel bijzondere gebeurtenis goed gebruiken als christelijk “wapenfeit” in zijn strijd tegen de Moorse krijgsheren. Op de plaats van het graf liet hij een kerk bouwen. De mare van de vondst verspreidde zich snel en het kerkje van San Iaco – de Spaanse benaming van Jacobus, verbasterd tot Santiago – werd al gauw een bedevaartsoord, aanvankelijk van regionaal, later van bovenregionaal belang. Uit oude documenten weten we bijvoorbeeld dat in 931 de bisschop van het Franse Le Puy-en-Velay, Godeschalk, op pelgrimstocht naar Santiago ging.

 

Vanaf de 12e eeuw neemt de pelgrimage naar Jacobus’ graf een grote vlucht. Veel pelgrims komen uit het noorden, het huidige Frankrijk. Niet voor niets noemen de Spanjaarden de pelgrimsweg nog steeds de “camino francés”, de Franse weg. De vele pelgrims, en in hun voetsporen bouwmeesters en kunstenaars, zorgen er voor een bijzondere rijkdom aan kunst en cultuur - reden voor de EU en de UNESCO om grote delen van de Camino tot cultureel erfgoed te bestempelen.

 

Ook elders in Spanje en grote delen van Europa bloeit de Jacobusverering, vooral in de late middeleeuwen. Na een periode van relatieve terugval, staat het pelgrimeren naar Santiago heden ten dage weer volop in de belangstelling.

 

Herman Holtmaat