Op social media kwam ik een bericht tegen van een vrouw die tijdens haar camino werkelijk iedere gele pijl gefotografeerd had. Verder niets, geen selfies, geen uitzichten, alleen pijlen. Symbolisch voor haar weg. De pijlen, die houvast geven maar je soms ook laten verdwalen. Volg de pijlen en/of volg je eigen pad. De camino laat je je eigen weg volgen, de pijlen zijn een nostalgische herkenning voor pelgrims. Daarom ging ik in mijn eigen archief op zoek en vond (natuurlijk) ook veel gele pijlen. Als ik ze terugzie, voel ik het camino-gevoel meteen weer. Mocht je, net als de gele-pijlen-fotografe, iets bijzonders hebben gefotografeerd op jouw camino, stuur dan een berichtje naar de Ultreia-redactie. We zijn altijd nieuwsgierig naar mooie verhalen.
Deze Ultreia begint met een dringende oproep van het bestuur van ons genootschap. Ik weet het, het zijn meer dan 300 woorden, maar soms is een uitzondering nodig. Verder mooie verhalen over de geschiedenis van het genootschap, een warme afscheidsbrief, goed nieuws over de klachtencommissie en natuurlijk leuke wandelingen. Het verhaal over de Limburgse vlaai zou ik zeker niet overslaan. Als muziekliefhebber ben ik ook nieuwsgierig naar de camino met Bob Dylan. Er zijn weer nieuwe podcasts, waaronder die met mij over de Inca Trail, die ik zelf nog niet heb teruggeluisterd. Het gesprek was erg leuk!
Mocht je, net als ik, (weer) op reis zijn, geniet van ieder moment. En veel leesplezier weer deze maand!
Zonnige groet uit Frankrijk,
Miranda
De komende tijd treedt een aantal bestuursleden af en zijn er nieuwe nodig. Daarom doen we een dringend beroep op jou. Heb je tijd over, ben je niet bang voor een uitdaging – dat kan haast niet want je hebt ook de camino volbracht! – en kun je goed communiceren, meld je dan aan voor een informatieve kennismaking.
Heb je zelf geen tijd over, maar ken je wel iemand van wie je denkt dat die heel geschikt zou zijn? Spreek hem of haar aan! Niet iedereen stapt zomaar zelf naar voren, ook al heeft diegene alles in huis om een waardevolle bijdrage te leveren.
Aarzel niet, het gaat om ons voortbestaan
De komende 1,5 jaar treden zes bestuursleden af omdat hun maximale zittingstermijn erop zit of omdat ze zich niet herkiesbaar stellen. Het vinden van vervanging voor deze vier algemene bestuursleden, de secretaris en de penningmeester – en jouw hulp daarbij – is van belang voor het bestuurlijk functioneren van ons Genootschap.
Wat brengt een bestuursfunctie jou?
Als bestuurslid denk je mee over strategie en beleid en het coördineren en faciliteren van activiteiten. Ook is elk bestuurslid portefeuillehouder, wat betekent dat jij voor onze actieve leden in ‘jouw’ werkgroep(en) en/of regio(’s) hun directe lijn naar de beleidsmakers bent. En zoals onze voorzitter keer op keer benadrukt, die actieve leden zijn de motor die ons genootschap draaiend houdt en de waarde ervan bepaalt. Vandaar dat we communicatieve vaardigheden superbelangrijk vinden.
Meedenken over beleid? Nu is het moment
Nu wordt er gewerkt aan het beleidsplan 2027-2031, dus hét moment om mee te denken over de toekomst van onze pelgrimsvereniging. En om jouw ideeën en opvattingen constructief in te brengen.
Je wordt ook niet meteen in het diepe gegooid, maar wordt een half jaar ingewerkt door je collega bestuurder(s). Je kunt dus uitgebreid kennismaken met het bestuurswerk en in overleg nagaan welk takenpakket het beste bij jou past. De ervaring leert dat nieuwe bestuursleden zich snel thuis voelen en het bestuurswerk met vertrouwen uitvoeren.
Wat verwachten we van jou?
Bovenal gaat het om de passie, inzet en betrokkenheid die nodig zijn om de verbindende factor te vormen tussen leden en bestuur. Elke bestuursfunctie is een vrijwilligersfunctie, maar je reis- en onkosten kun je declareren.
Voel je iets voor de functie van secretaris, dan is het uiteraard een pré als je ervaring hebt in een soortgelijke functie. Maar schroom niet om je belangstelling te melden als je twijfelt. De ervaring leert dat een heleboel talent onder onze leden een verborgen leven leidt.
De functie van penningmeester is een ander verhaal. Dan gaat het om financieel beheer, waaronder het innen van de contributies, het opmaken van de jaarrekening en het doen van de noodzakelijke belastingaangiftes. Daarom is het voor deze functie nodig dat je beroepsmatige kennis en ervaring hebt met financiën en relevante belastingwetgeving en goede vaardigheden met hulpmiddelen zoals spreadsheets en administratie-software.
Vragen staat vrij
Wil je je eerst eens vrijblijvend oriënteren op een bestuursfunctie? Gebruik de knop hieronder om op de website meer te lezen over de bestuursleden en hun respectievelijke portefeuilles. Wil je meer weten, heb je vragen, twijfels? Neem contact op met de voorzitter of een van de andere bestuursleden; vragen staat vrij.
Draag bij aan verscheidenheid
Wat is mooier dan een zo divers mogelijk bestuur als het gaat om ervaring, leeftijd en gender? Dus kijk ook wat jij in die zin kunt toevoegen, stap over die drempel en kom kennismaken!

Het zal ongetwijfeld bekend zijn: dit jaar bestaat het Nederlands Genootschap van Sint Jacob 40 jaar. Op 25 juli 1986 werd de vereniging officieel bij de notaris opgericht, maar de informele oprichtingsvergadering vond al in april plaats.
In de 40 jaar van het bestaan is er heel veel gebeurd. Sommige gebeurtenissen blijven lang hangen, andere zijn in de vergetelheid geraakt. Het bestuur heeft de oud-voorzitters gevraagd om een overzicht van de geschiedenis te geven. Dat is met enthousiasme opgepakt en er zijn vijf presentaties gemaakt overeenkomend met de zittingsperioden van de vijf voorzitters.
Tijs Dorenbosch, voorzitter van 2002 tot 2009, is bij het begin van het proces helaas overleden. Hij heeft dus geen bijdrage kunnen leveren. Zijn presentatie is gebaseerd op de jaarverslagen, de kronieken en bijdragen van leden die hem hebben meegemaakt. De andere vier ex-voorzitters zijn met deze vraag aan de gang gegaan. Tot ons verdriet overleed de eerste voorzitter, Koen Dircksens, tijdens het maakproces. Hij heeft nog wel de eindredactie gedaan over zijn zittingsperiode.
Ben je geïnteresseerd in de geschiedenis van het genootschap kijk dan naar de presentaties via de link onderaan dit bericht. Als je niet zo veel tijd hebt: er staat ook een samenvatting bij van de hoogtepunten van 40 jaar NGSJ.
Peter Hesseling
In het vorige artikel is aandacht besteed aan de videopresentaties over de geschiedenis van het genootschap in de afgelopen 40 jaar. In de presentatie over de periode dat Koen Dircksens voorzitter was is melding gemaakt van een interview dat Koen gaf in het programma “Er is meer tussen hemel en aarde”, waarin Milou van Sprang een item maakte over de pelgrimage naar Santiago de Compostela. Dit was de eerste uitzending van het programma en werd op 2 oktober 1984 uitgezonden. Je kunt het programma zien via onderstaande link.
Het item over de pelgrimage begint met beelden die een priester maakte tijdens zijn tocht naar Santiago. Na 12 minuten is Koen Dircksens aan het woord. En na 18 minuten vertelt hij nog een paar dingen. Bijna twee jaar na deze legendarische uitzending richtte hij samen met Rien van Aalst en Mireille Madou het genootschap op. Het is de moeite waard om naar dit stukje geschiedenis te kijken. Met dank aan Merel Dames, één van de makers van de videopresentaties; zij vond die uitzending terug.
Peter Hesseling

In april hebben we in de Ultreia een oproep gedaan voor leden van de klachtencommissie. Daarop hebben we veel respons gehad. Namens het bestuur hebben Jos Henderik en Edwin van Gerwen individuele gesprekken met een aantal kandidaten gevoerd. Met als mooi resultaat dat we nu een pool van 6 kandidaten hebben voor de klachtencommissie. Deze zes komen na de zomervakantie voor het eerst bijeen om kennis te maken met elkaar en de klachtenprocedure te bespreken inclusief hun rol daarin.
Voor de goede orde: krijg je te maken met ongewenst gedrag dan kan je in eerste instantie terecht bij onze vertrouwenspersonen Miriam Zwaan en Thijs Evers, die je ondersteunen/begeleiden bij het zoeken naar mogelijke oplossingen (via de link onder dit bericht). Vaak lukt het dan een oplossing te vinden, maar wanneer blijkt dat dat niet mogelijk is, dan kunnen leden er óók voor kiezen om een formele klacht in te dienen bij de klachtencommissie. Deze commissie behandelt en onderzoekt dan je klacht, pleegt hoor- en wederhoor en brengt vervolgens advies uit aan het bestuur.
Als bestuur zien we het instellen van een klachtencommissie als een belangrijke escalatie in geval er sprake is van ongewenst gedrag zoals pesten, agressie, geweld, seksuele intimidatie, ongewenste intimiteiten of schending van integriteit. Samenwerken in een sociaal veilige (werk)omgeving is ook binnen ons genootschap essentieel. We werken in dit kader momenteel ook aan een gedragscode voor alle leden en vrijwilligers die gebaseerd is op gemeenschappelijke waarden en vertrouwen. We verwachten deze in de najaarsbijeenkomst met de vrijwilligers (regio- en werkgroepen) te kunnen delen.
Namens het landelijk bestuur, Edwin van Gerwen
Open brief aan alle leden van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob en belangstellenden voor de camino naar Santiago de Compostela.
Partir, c’est mourir un peu, aldus de Franse dichter Edmond Haraucourt (afscheid nemen is een beetje doodgaan). Afgelopen maand hebben wij officieel ons lidmaatschap opgezegd en met dit schrijven bedanken wij eenieder die wij mochten tegenkomen op ons pelgrimspad.
Maar . . . wat ging hieraan vooraf?
Na een lang traject van boeken lezen, verhalen aanhoren en films bekijken, nemen wij in maart 2008 de beslissing: wij gaan naar Santiago … De wegwijzer op de Pietersberg in Maastricht met de tekst ‘Santiago 2.550 km’ gaf ons nog een extra zetje in de rug.
‘Wij’, Willem en Paula Burggraaf, zijn op dat moment 52 respectievelijk 47 jaar.
Op 17 april 2008 schrijf ik mij (Paula volgt later) in als lidnummer 014672 en de credencial wordt voorzien van stempel en logo.
We beëindigen onze wandel/fietstocht naar Santiago in oktober 2014 en halen nog een keer een stempel voor het inmiddels tweede credencial.
Eenmaal thuis slaat het caminovirus toe. Je belt eens iemand voor een praatje, je gaat naar regio- en landelijke vergaderingen, er zijn lezingen, actieve en betrokken bestuursleden organiseren fietstochten en vooral wandelingen. Ik word informant in de ruimte naast de Janskerk in Utrecht en ik ga twee weken hospitaleren in de fraaie herberg in Roncesvalles. Deze twee weken in 2018 zijn een absoluut hoogtepunt in mijn bestaan. Ik ga meehelpen om de pelgrims op te vangen, wegwijs maken in het complex en geef antwoord op de meest uiteenlopende zaken. Wat ik hiervoor terugkrijg zijn levensverhalen met soms een lach en soms een traan. Wonderlijk, dat mensen die je eigenlijk net kent dit zomaar vertellen aan mij! Ik geniet met volle teugen.
Lieve, lieve, lieve mensen van de camino. Het waren achttien prachtige jaren. Jullie hebben ons leven verrijkt! Het ga jullie goed.
Willem Burggraaf





De Via Coriovallum, van Romeinse Handelsroute tot Limburgse Vlaai
Wie vandaag een stuk Limburgse vlaai aansnijdt, proeft meer geschiedenis dan je zou denken. Achter het zachte deeg en het fruitige beleg schuilt een verhaal dat teruggaat tot de Romeinse tijd, toen Zuid‑Limburg een bruisend landbouwgebied was rond Coriovallum, het huidige Heerlen.
De Via Coriovallum, de 110 km lange pelgrimsroute die dwars door het Zuid-Limburgse landschap kronkelt, vormt een onverwachte maar fascinerende schakel met een van de meest geliefde streekproducten: de Limburgse vlaai.
Over delen van deze route reisden soldaten, handelaren en boeren – maar vooral ook landbouwproducten. Eén daarvan was spelt, het graan dat de Romeinen massaal verbouwden op de vruchtbare lössgronden van Zuid‑Limburg. Spelt was het basisvoedsel van de legioenen en werd in grote villa’s rondom Heerlen geteeld en verhandeld. Bij Romeinse opgravingen is spelt gevonden, onder meer in Voerendaal bij een Romeinse villa. Het vormde de voorloper van het deeg dat we nu kennen van de Limburgse vlaai.
De Romeinen brachten meer dan graan. Wilde fruitsoorten bestonden al, maar zij introduceerden veredelde rassen fruit zoals perziken, kersen en abrikozen – precies de ingrediënten die eeuwen later de vlaai zijn karakteristieke smaak zouden geven. De combinatie van lokale landbouw, Romeinse infrastructuur en nieuwe gewassen legde zo de fundamenten voor een traditie die nog altijd springlevend is.
Coriovallum zelf was een knooppunt van handel en cultuur. De Romeinse thermen, ambachtslieden en villa’s vormden een netwerk dat de regio economisch deed bloeien. Dat netwerk maakte het mogelijk dat producten zoals spelt en fruit zich verspreidden en een vaste plek kregen in het dagelijks leven.
Wanneer we vandaag een stuk vlaai bestellen tijdens een wandeling, zetten we dus ongemerkt een traditie voort die bijna tweeduizend jaar geleden begon. De Limburgse vlaai is daarmee niet alleen een streekproduct, maar ook een smakelijke herinnering aan de Romeinen die ons landschap en onze cultuur blijvend vormde.
Op 19 september 2026 is de feestelijke afsluiting van ons jubileum in Den Haag.
Met twee wandeltochten (15 of 20 kilometer) en een fietstocht van 54 kilometer is er voor ieder wat wils. Ontdek tijdens deze wandelingen of fietstocht de omgeving van Den Haag. En haal onderweg mooie stempels op je speciale stempelpas.
Deze dag wordt afgesloten met voorstellingen van Tim Voors met ‘Fisherman’s trail’ en Elsbeth Booy met ‘Let’s go Camino’ in de Grote of Sint Jacobskerk in Den Haag.
Om het echte caminogevoel (nog) een keer te ervaren is er een pop-up herberg in diezelfde Grote of Sint Jacobskerk met een pelgrimscafé voor alle deelnemers en de mogelijkheid om een pelgrimsmaaltijd te nuttigen en/of te blijven slapen.
De wandel- en fietstochten zijn gratis voor alle leden van het genootschap. Introducé(e)s betalen een bijdrage van € 10 voor deelname aan de wandel- of fietstocht.
Alle deelnemers mogen op vertoon van de speciale stempelkaart Langs de Kust van Holland, gratis naar binnen bij het pelgrimscafé en bij de voorstellingen van Tim Voors en Elsbeth Booy.
Wil je mee-eten en/of blijven slapen dan betaal je een kleine bijdrage van € 20 voor de maaltijd en € 25 voor de speciale pop-up slaapzaal inclusief ontbijt.
Geef je op voor deze bijzondere dag. Heb je je al eerder opgegeven? Dan hoef je dit nu niet meer te doen.



Pelgrimsherberg Kafarnaüm organiseert van 25 t/m 27 september 2026 een Caminostilteweekend, een weekend om even tot jezelf te komen. Verlang je naar rust, ruimte en verdieping? Tijdens het Caminostilteweekend word je uitgenodigd om even los te komen van de drukte van alledag en stil te staan bij wat er werkelijk toe doet.
In een warme en eenvoudige pelgrimsomgeving gaan we samen op weg om terug te blikken op 2026. Dit doen we door middel van verstilling, wandelingen, persoonlijke reflectie, door de waardevolle gesprekken en uitwisselingen met elkaar. Het weekend heeft het thema creatief en we kijken naar wat er mooi was in 2026 en naar wat we willen meenemen naar 2027.
Je bent welkom van vrijdagmiddag 25 september tot en met zondagmiddag 27 september 2026. Een weekend om te vertragen, op adem te komen en met nieuwe innerlijke ruimte weer verder te gaan.
Ervaring van een deelnemer
“Ik heb het verstillingsweekend in de pelgrimsherberg als zeer bijzonder ervaren. Dankzij de warme ontvangst en goede begeleiding voelde ik me direct op mijn gemak. Door de stilte en de verschillende activiteiten kwam ik dichter bij mezelf en heb ik waardevolle inzichten opgedaan. Alles klopte, het kleine groepje, de interactie, het programma en jullie begeleiding. Mooi dat dit alles was ingezet in het thema: leven met de seizoenen en symbolen. Ik kwam als een snelstromende rivier en ging als een kabbelend beekje naar huis.”
Andere activiteiten in de komende maanden bij de pelgrimsherberg:
Inschrijven kan via de activiteitenkalender via onderstaande link.
Pelgrimsherberg Kafarnaüm in Vessem zoekt een nieuwe voorzitter. De herberg ligt op een kruispunt van pelgrimswegen en is een pleisterplaats om tot innerlijke rust te komen. Het is een plaats waar mensen elkaar ontmoeten en nieuwe inspiratie vinden. Een herberg in de diepste zin van het woord, waar gastvrijheid, aandacht en bezinning centraal staan.
Vanuit het spirituele erfgoed van de Broeders van de Congregatie van OL Vrouw van Lourdes bouwen ruim 150 vrijwilligers dagelijks aan deze bijzondere plek.
De herberg staat aan het begin van een nieuwe ontwikkelingsfase. Naast het voortzetten van onze gastvrijheid willen wij werken aan een duurzame toekomst, met aandacht voor de continuïteit van de organisatie en het beheer van de gebouwen en tuin op een gezonde financiële basis.
Wij zoeken een inspirerende voorzitter die:
Bij voorkeur woon je in de regio Vessem of de Brabantse Kempen en voel je je verbonden met de warme gastvrijheid die deze streek kenmerkt. Wij bieden een betekenisvolle, onbezoldigde vrijwilligersfunctie waarin je daadwerkelijk kunt bijdragen aan de verdere ontwikkeling van een unieke plek van ontmoeting, bezinning en inspiratie.
Van deze oproep is een uitgebreide versie beschikbaar op de website, zie de link onder dit bericht.
Heb je interesse? Stuur je cv en een korte motivatie aan Harm Boerma, via de link onder dit bericht.


Op zaterdag 10 oktober 2026 vieren we het 40-jarig bestaan van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob. De regio’s Arnhem-Nijmegen en Limburg organiseren samen een bijzondere jubileumdag voor pelgrims uit het hele land bij Museumpark Oriëntalis en de Cenakelkerk in Heilig Landstichting.
Een dag om stil te staan bij wat de camino ons brengt: ontmoetingen, verhalen, inspiratie, vriendschap, verwondering en soms zelfs een andere kijk op het leven.
Wie wil, begint de dag in echte camino-sfeer met een gezamenlijke wandeling van station Nijmegen naar de Cenakelkerk. Na de ontvangst openen we daar gezamenlijk de jubileumdag. Schola Cantorum zorgt voor een muzikale bijdrage en Hans Jürgen Arens verzorgt een lezing over ‘De zoektocht naar Sint Jacobus’.
Daarna stel je je eigen programma samen. Je kunt onder andere kiezen voor een langere wandel- of fietstocht, een wandeling langs het Romeinse aquaduct, een erfgoedwandeling door het museumpark of een rondleiding door de bijzondere Cenakelkerk. Ook kun je op eigen gelegenheid het Museumpark Oriëntalis ontdekken, een religieuze themawandeling maken of een audiotour door de Cenakelkerk volgen. En natuurlijk is er volop gelegenheid om andere pelgrims te ontmoeten.
We sluiten de dag gezamenlijk af met een eenvoudige pelgrimsmaaltijd van soep en brood.
Er is plaats voor maximaal 150 deelnemers uit het hele land en deelname is op donativobasis, helemaal in de geest van de camino: met elkaar, voor elkaar.
Zet zaterdag 10 oktober 2026 alvast in je agenda. Binnenkort volgt de officiële uitnodiging met het volledige programma en de mogelijkheid om je in te schrijven. Schrijf je in via je account op www.santiago.nl voor de nieuwsbrief van regio Arnhem-Nijmegen en/of Limburg om alle informatie en binnenkort de uitnodiging te ontvangen.
Peter van der Doef
Er zijn veel manieren waarop via de camino zingeving kan worden gezocht. In het boek Met Bob Dylan naar Santiago wordt beschreven hoe dit kan geschieden op basis van het daoïsme uit de Chinese filosofie en de muziek van Bob Dylan. Muziek en meditatie gaven de wandelervaringen van de auteur kleur en intensiteit. Volgens de dao bevindt iedereen zich in een veld van acht natuurlijke krachten, een bagua genaamd. Beschreven wordt hoe deze acht krachten tijdens het lopen van de camino geactiveerd kunnen worden. De camino is door de auteur niet zozeer gelopen in de voetsporen van Christus of Jacobus, als wel in de voetsporen van Bob Dylan. Dylan wordt gezien als een heilige outlaw. Een heilige zwerver, die de zekerheden van thuisblijvers op de proef stelt. Zo vertelt het boek hoe de acht daoïstische krachten muzikale expressie krijgen in de muziek van Dylan. Als gezegd kan worden dat God zich uitdrukt in muziek, dan is Bob Dylan volgens de auteur zijn profeet. Het boek laat zien hoe muziek en wandelen spiritueel beleefd kunnen worden.
Het boek Met Bob Dylan naar Santiago is gratis als feuilleton te lezen via de link onder dit bericht.

Er zijn twee nieuwe afleveringen verschenen in Camino NL:
Camino NL is te beluisteren via Spotify, Apple podcasts en op onze website (via de link onder dit bericht).
Ultreia is een uitgave van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob. Voor meer informatie en nieuws zie de website www.santiago.nl en de Facebookpagina Nederlands Genootschap van Sint Jacob | Facebook, waar je ook tips en ervaringen kunt uitwisselen met andere pelgrims.
Redactie: Miranda Rijkers
Tegenlezers: Ellen Eumelen en Janine Verhaaf
Verzending: Han Lasance
Deadline/publicatiedatum: de Ultreia verschijnt rond de 20e van iedere maand.
Wij zien je kopij in Word, maximaal 300 woorden, platte tekst zonder opmaak graag voor de 15e, bij voorkeur met een relevante foto/afbeelding in Jpeg/Jpg (met bronvermelding) erbij. Wij gaan ervan uit dat wij deze foto dan vrij mogen gebruiken en zien je bijdrage graag tegemoet op ultreia@santiago.nl.
Let op: indien anders dan bovenstaand aangeleverd behouden wij ons het recht voor de kopij aan te passen!
Foto’s: voor deze Ultreia is gebruik gemaakt van foto’s van https://pixabay.com/
Algemene informatie: het mailadres ultreia@santiago.nl is uitsluitend bedoeld voor kopij! Wijzigingen in het lidmaatschap kun je zelf via je persoonlijke account op www.santiago.nl regelen. Voor vragen over de vereniging of anderszins kun je een mailtje sturen naar info@santiago.nl
Vertrouwenspersonen: het genootschap heeft vertrouwenspersonen die je kunt benaderen indien er sprake is van ongewenst gedrag of voor een vertrouwelijk gesprek. Voor nadere informatie: https://www.santiago.nl/genootschap/vertrouwenspersonen/