Als twijfel en wanhoop het leven van Simone beginnen te overheersen, en ze een burn-out nabij is, besluit ze impulsief de pelgrimsroute naar Santiago de Compostela te lopen. Hartje zomer, ruim 800 km over hoge bergen en door diepe dalen, helemaal alleen. Simone komt zichzelf tegen en beleeft haar heftige maar avontuurlijke leven opnieuw.
De eindeloze stappen, eenzaamheid, vermoeidheid en de bijzondere mensen op haar pad helpen haar de reis naar binnen te maken. Met het volbrengen van deze zware tocht is het rusteloze zoeken voorbij en datgene waar ze jaren naar verlangd heeft, komt bij terugkeer in Nederland geheel onverwacht in haar leven.

Pelgrimeren – Karin Snoep & Nelleke Bos / Handboek

Pelgrimeren
Onderweg naar Santiago de Compostella een inspiratieboek

Waarom maakt de mens een pelgrimstocht? Al eeuwenlang lopen mensen naar Santiago de Compostela. In 2010 zullen dat er nog meer zijn dan anders, omdat de naamdag van de apostel Jacobus dan op zondag valt: een heilig jaar.
Pelgrimeren is een inspiratieboek: wat beweegt je om een pelgrimstocht te maken? Wat kom je onderweg tegen? Wat levert zon tocht je op? De zeven themas vormen de rode draad op reis naar Santiago de Compostela:
– De beslissing
– Afscheid nemen
– Onderweg zijn
– De ontmoetingen
– Loslaten
– Verdieping
– De terugkeer

Aan de hand van interviews met pelgrims die vanuit diverse motieven alleen de tocht gemaakt hebben, worden de zeven themas besproken. Tot de geïnterviewden behoren o.a. Dick Berlijn, Leoni Jansen, een ex-kankerpatiente en een gepensioneerd bankdirecteur.

Het boek richt zich tot iedereen die nieuwsgierig is naar deze tocht, hetzij om zelf te lopen, hetzij als beleving.

Mijn Camino – Monique Teggelove

Toen Monique in april 2007 haar eerste stappen op de Camino Frances, de eeuwenoude pelgrimsroute naar Santiago de Compostela zette, had ze er geen idee van wat er allemaal op haar lag te wachten en dat was waarschijnlijk maar goed ook. Het werd een intensieve wandeling via de buitenwereld naar de binnenwereld. Een reis door de landschappen van angst, verslaving, herkenning, spiritualiteit en liefde. Bijzondere mensen kruisten haar pad en intense ervaringen boden de mogelijkheid om te groeien en nieuwe wegen in het leven in te slaan. In Mijn Camino neemt ze je mee naar de weg van Sint Jacob en word je deelgenoot van haar belevenissen, verdriet, pijn, angst, plezier en vreugde. Na jaren over de wereld gereisd en gewandeld te hebben, woont en werkt Monique nu in het Afrikaanse land Mali, waar haar ervaringen, kwaliteiten, levensinstelling, reislust, wandelplezier en de liefde voor Mali en haar bevolking samenkomen in de activiteiten van Papillon Reizen.

Camino – Graeme Simsion & Anne Buist

Camino van Graeme Simsion (Het Rosie Project) en Anne Buist is een humoristische feelgoodroman over vriendschap, familie, liefde en de grote uitdagingen van het leven. Wat maakt het leven de moeite waard? En wat is het verschil tussen het leven dat je leeft en het leven dat je kiest? De Amerikaanse kunstenares Zoë en de Engelse ontwerper Martin zijn beiden in het schilderachtige Cluny, Frankrijk. Om een nieuwe start te maken, gaan ze – alleen – de lange weg afleggen die van Cluny naar Santiago de Compostela in het noordwesten van Spanje leidt, over de beroemde Camino de Santiago, de pelgrimsroute van Sint-Jakob. Ze kijken ernaar uit om in de voetsporen van de pelgrims te stappen die hun al eeuwen voorgaan op de Camino. Er wordt gezegd dat de Camino je verandert. Hij geeft je de kans een nieuwe versie van jezelf te vinden. Maar kunnen deze twee heel verschillende mensen ook elkaar vinden?

Onderweg – Francine Postma

Onderweg : te voet door Scandinavie. Wandel mee over het St. Olavspad, de “Camino van het noorden” Wat doe je als je uitgeput bent en stiekemgenoeg hebt van het drukke gezinsleven? Je kunt bij de pakken neer gaan zitten, of je besluit een pelgrimstocht te lopen. Francine Postma deed het laatste, want er moest iets veranderen in haar leven. Ze liep in vijf weken in haar eentje het St. Olavspad, de 580 km lange wandeltocht van Zweden naar Noorwegen. Onderweg ontmoette ze allerlei mensen met wie ze inspirerende gesprekken voerde. Maar ze kwam vooral zichzelf tegen. Je leest niet alleen over haar schouder mee in haar dagboek, maar geniet ook van de mooie fotografie, beschrijvingen van de wandeletappes en praktische tips.

De Wondere Weg van Amsterdam naar Santiago – Marlies van der Steeg

In het boek De Wondere Weg naar Santiago, Dagboek van een Pelgrim, vertelt Marlies van der Steeg over haar voettocht van Amsterdam naar Santiago de Compostela, die zij in 2010 maakte. Elke dag een verhaaltje resulteerde in dit inspirerende boek.

Op 19 april 2010 stapt Marlies van der Steeg haar voordeur uit in Amsterdam om voor het goede doel de pelgrimstocht naar Santiago de Compostela te maken. 3.000 kilometer in vierenhalve maand, door Nederland, België, Frankrijk en Spanje, om uiteindelijk bij het graf van Sint Jacobus aan te komen in de kathedraal op het grote plein in Santiago de Compostela. Het wordt een tocht vol avontuur. 3.077 kilometer aan verhalen. Verhalen over dagen van regen en weken van zonneschijn, over geile boertjes in de Montes de Léon en voorbindlullen in Villar de Mazarife, over vallen en weer opstaan, over slapen bij de daklozenopvang in Paray-le-Monial en in pipowagens in Marcigny. Marlies neemt de lezer met haar beeldende schrijfstijl mee in haar belevenissen tijdens deze eeuwenoude bedevaartstocht en laat een wereld zien van prachtige vergezichten, kleine uitgestorven dorpjes, grote schreeuwerige steden en hoge bergtoppen die met 16 kilo op de rug moeten worden beslecht. Haar enthousiasme voor deze pelgrimstocht spat van elke pagina af, en de 30.000 euro die de reis oplevert voor Make a Wish Foundation is een grote kers op de prachtige taart die haar voettocht geworden is.

Kruispunten op mijn Camino – Luc Willems

Na een tweede zware burn-out zal Luc enkele ingrijpende beslissingen nemen. Om uit zijn diepe dal te kruipen en zijn leven om te gooien, plant hij de Camino Primitivo naar Santiago de Compostela. Zonder kaart of kompas gaat hij op weg met zijn schaars bepakte rugzak. Hij stelt niet de aankomst in Santiago als doel, maar zijn innerlijke groei. Op dat pad leert hij vertragen en laat zich leiden door de tekens en de gidsen die hij tegenkomt. In de ruige bergen van het paradijselijke Asturië voelt hij zelfs de kiem terug groeien die weer liefde in zijn leven zal toelaten. De nieuwe inzichten die hij kreeg tijdens zijn tocht worden mooi beschreven in dit boek. En ja, het was een wonderlijke reis.

Over de Via de la Plata baar Santiago, Ed van der Aa

Santiago de Compostela, nu vanuit het zuiden van Spanje. Van 9 maart tot 13 mei 2015 liep hij over de Via de la Plata in 66 dagen 1100 km van Sevilla naar Santiago en verder naar Finisterre. Een aantal dagen gebruikte hij voor stedenbezoek. Met als basis zijn dagboekmails, 16 gedichten en ruim 300 foto’s is een groot formaat boek samengesteld (ISBN: 9789402134940) onder dezelfde titel als deze tekstuitgave zonder de kleurenfoto’s. Het is de weergave van een indrukwekkende ervaring, korter maar zwaarder dan de vorige voettocht, vooral door de zeer wisselende weersomstandigheden. In feite heeft hij alle seizoenen mogen meemaken, van de warmte van Sevilla tot vorst in de Extremadura, koude noordenwind, storm en regen in Gallicië. Dat hoort ook bij een echte pelgrimage, het is geen vakantiereis naar Noem-maar-een-zijstraat. Een even inspirerend als ontroerend relaas met gevoel voor humor en poëzie geschreven. De schrijver verstaat de kunst om in een beeldende stijl de lezer mee te nemen als metgezel op deze bijzondere reis. Dit boek is zeer geschikt om de Zilverroute voor te bereiden en als geheugenopfrisser.

Ik Ben er Even Niet – Hape Kerkeling

Hape Kerkeling staat in 2009 internationaal in de schijnwerpers als zijn alter ego, de Duitse journalist Horst Schlämmer, een politieke partij opricht. Minder bekend is dat deze komiek ook een spirituele kant heeft.

Een aantal jaren geleden dwingt zijn gezondheid hem een pauze in te lassen. Hij loopt dan de beroemde tocht naar Santiago de Compostela. Alhoewel hij zich ernstig afvraagt waar hij eigenlijk aan begonnen is, loopt hij in zes weken 800 km, vergezeld van zijn zware rugzak. Kerkeling kent eenzaamheid en stilte op zijn weg, uitputting en grote twijfel, maar ondervindt ook gastvrijheid en vriendschap. Gaandeweg legt hij zijn celebrity-status en het bijbehorende taalgebruik af, om ten slotte gewoon tot zichzelf te komen en met medepelgrims na te denken over de aloude vraag: ‘Wie ben ik?’ Het wordt de reis van zijn leven.

Reizen Langs de Sterrenweg, Arno Cruppen & Huberta Wiertsema

Veel pelgrims schreven al over de camino, deze magische pelgrimsweg. Nu vertellen twee herbergiers hun verhaal. Beleef mee wat het betekent om een pelgrimsherberg te runnen. Hoe geef je gastvrijheid vorm, ook als de camino steeds drukker en commerciëler wordt? Hoe houd je de drempel van de herberg laag, terwijl je voor eigen risico werkt? Hoe zorg je voor goed onderdak én heb je aandacht voor de innerlijke reis van je gasten? Hoe blijf je authentiek? De camino nodigt uit om vrij én verbonden te zijn. Arno en Huberta ervaren op deze Sterrenweg, als pelgrims en als herbergiers, de verbinding met anderen en het andere. En tegelijk gaan ze hun eigen weg. Gaandeweg ontdekken zij dat ook het herbergier-zijn een pelgrimstocht is: langs toppen, door dalen en met onverwachte wendingen. Een echt reisverhaal met circa 600 foto’s. In de Middeleeuwen werd de camino, de pelgrimsroute naar Santiago de Compostella, gezien als een Sterrenweg: een aardse weerspiegeling van de hemelse Melkweg. Alles was immers verbonden met alles. In Reizen langs de Sterrenweg beschrijven Arno Cuppen en Huberta Wiertsema hoe het lopen van deze camino hun levens radicaal verandert: ze beginnen hun pelgrimsherberg L’Esprit du ChemiN.

Op Hoge Hakken naar Santiago, Cathelijne Paulus van Pauwvliet.

Een succesvolle, dertigjarige Amsterdamse makelaar wil verdieping in haar overvolle leven. Ze gaat in haar eentje op pelgrimstocht naar Santiago de Compostela: een route van 900 kilometer, te voet door de weidse natuur van Oost- naar West-Spanje. Haar tocht verandert langzaam van een slopende onderneming in een spirituele reis. Met de nodige doses hartstocht.

Cathelijne maakt ons deelgenoot van alle facetten van haar reis. Want wat stop je eigenlijk in een rugzak die maar vijfenhalve kilo mag wegen? Ze beschrijft de plaatsen en dorpjes die ze passeert, de stress die het dagelijks regelen van een slaapplaats met zich meebrengt, de snurkers op de slaapzalen, de pijn en het afzien tijdens het wandelen. Maar natuurlijk zijn er ook de bijzondere ontmoetingen met medepelgrims en het louterende effect dat wandelen op haar heeft. Het wordt een spannende tocht en de afloop blijft lang onzeker. Terug in Amsterdam moet ze haar draai weer zien te vinden, na een nomadenbestaan van ruim zes weken.

Camino Primitivo, Dagboek van een onervaren wandelaar, Anna-Maria Carbonaro

In 2018 besloot ik om, geheel onvoorbereid, een wandeltocht te gaan maken. Mijn enige motivatie was VLUCHTEN, om niet alleen thuis te zijn als mijn zoon (toen bijna 13) voor het eerst zonder mij op vakantie zou gaan. Na wat speurwerk online kwam ik uit bij de Camino Primitivo. Een pelgrimstocht in Spanje, die start in Oviedo en eindigt in Santiago de Compostela. En hoewel een pelgrimstocht wat stoffig klonk, zou de ongeveer 320 kilometer prima te doen moeten zijn in 2,5 week. Precies de lengte van de vakantie van mijn zoon met zijn oma. En zo begon een onvergetelijk avontuur waar jij nu deelgenoot van mag zijn. En of je nu in je hoofd of in het echt met mij mee gaat lopen, ik wens je een ‘Buon Camino’.

De Lokroep van de Camino, Hubert Bastiaens

Via de la Plata en de Camino Mozarabe van Sevilla naar Santiago de Compostella. Een tocht die voert door oude steden en pittoreske dorpjes, door uitgestrekte olijfboomgaarden en graanvelden op de Spaanse hoogvlakte, over rivieren en door bergen met hun eeuwig ruisende bossen, langs kathedralen, paleizen en pelgrimsherbergen. De lezer krijgt een inkijkje in de geschiedenis van het gebied en wordt meegevoerd in de rijkdom van het landschap en van de cultuur. Speciale aandacht wordt besteed aan Sint Jacob en diens bijzondere rol in de geschiedenis van Spanje. De auteur beschrijft ontmoetingen met tal van lokale inwoners en medereizigers en mijmert over wat pelgrimeren voor hem betekent. Tijdens de tocht ervaart hij bij momenten ook de kwetsbaarheid van het leven. Door rustig op wandeltempo door het land te reizen en alles op zich in te laten werken, ervaart hij steeds meer de eenheid van alle dingen en ziet hij de schoonheid die in alles aanwezig is. Dit boek gaat over pelgrimeren, maar in wezen ook over leven en dood, vreugde en verdriet en geluk en pijn. Het is een lofzang op het leven en op Spanje. De meer dan honderd prachtige foto’s, die in het boek zijn opgenomen, vormen een getuigenis hiervan. Kortom, een rijk en veel omvattend boek. Hubert Bastiaens (1953) heeft gestudeerd aan de universiteit van Wageningen en is ecoloog, bosbeheerder en waterspecialist. Hij heeft jarenlang een praktijk gehad als lichaamsgericht therapeut. Al eerder schreef hij twee boeken over het Tibetaans boeddhisme, die enthousiast door lezers en media zijn onthaald. Bastiaens is zeer geïnteresseerd in religie en spiritualiteit en reist graag. Hierdoor worden al zijn reizen min of meer tot spirituele reizen en pelgrimstochten.

Pad Over de Horizon – Joke van Erp

Joke van Erp legde in het boek ‘Pad over de Horizon’ haar reiservaringen van een pelgrimstocht naar Santiago de Compostella vast. Die voettocht van 3200 km ondernam zij tussen maart en augustus dit jaar met een goed doel: ondersteuning aan het Rosmalense Hospice De Duinsche Hoeve, zodat daar nog heel lang medemensen de laatste dagen van hun leven kunnen vieren, zoals zij zelf toelicht. ‘Het was een avontuurlijke tocht van ruim 3200 km, gedurende bijna 6 maanden, met 15 kg op mijn rug dwars door Europa. Ik heb op die tocht vele momenten van vreugde en geluk doorgemaakt, maar ook van verdriet een eenzaamheid.’

Waar je zin in hebt – Andre Brouwer

In de hete zomer van 2015 liep André Brouwer van zijn woonplaats Alkmaar naar Santiago de Compostela. In ruim honderd korte verhalen neemt de hoofdredacteur van de Jacobsstaf u mee op zijn reis. Een boek over vertrouwen, vriendschap, verbondenheid, aanvaarden, niet oordelen, bezit als ballast, onverwachte hulp als het tegen zit, ontvangen wat moeilijker is dan geven, loslaten, maar vooral over ontmoetingen. Met de Française Marie-Anne als echtgenote voor één dag, met pelgrim Fenneke als vrouw voor één nacht, met de Duitse Jetta op wie hij een beetje verliefd werd. En nog veel meer mensen met hun leuke en minder gezellige kanten en eigenaardigheden.

Op Pelgrimstocht – Annelies Spang

Onderweg naar mijzelf

Wat beweegt een mens om te besluiten de Camino te lopen?

In dit boek deel ik avonturen, verhalen, ontmoetingen en inzichten tijdens mijn Camino’s. Maar ook praktische tips.
Ik ging twee keer alleen en twee keer met mijn man op pelgrimage.

Eenmaal thuis werd het voor ons beiden de aanzet tot een andere manier van leven en in het leven staan.

We zijn pelgrims geworden voor het leven, met een rugzak vol kostbare ervaringen. Op Camino

Klimmen naar Kruishoogte, Tosca Niterink

Amateurpelgrim Tosca Niterink en haar dans- en wandelpartner Anita Janssen (Annie voor intimi) liepen, gewapend met potlood, papier en zwaar camerageschut, de `zilverroute . Een 1200 kilometer lange uitputtingsslag die begint in Granada en dwars door het barre, eenzame, verzengend hete Spanje omhoog klimt naar Santiago. Klimmen naar kruishoogte is het adembenemende, persoonlijke, doldrieste en zeer filosofische verslag van deze uitputtende voetreis, die voerde langs bergen en dalen, met potloodventers, zonnebrilnegers en andere vreemde types. Tosca Niterink en Anita Janssen deden eerder verslag van deze reis op de achterpagina van NRC Handelsblad. Het duo maakte ook gefilmde reisreportages voor onder andere Holland Doc en Vara s Humor TV. Tosca Niterink is actrice (vooral bekend als Thea in het duo Theo en Thea en Kreatief met Kurk), columniste bij NRCen schrijfster. Anita Janssen is camera-journalist en fotograaf.

Santiago de Compostela – Ulrich Wegener / Lannoo Kok

De geschiedenis en cultuur van een drukbezocht spiritueel oord. Een begrip voor wie geïnteresseerd is in spiritualiteit

Santiago de Compostela was eeuwenlang de drukst bezochte bedevaartsplaats van Europa. Pelgrims van overal stroomden toe in dit unieke oord, om er het graf van de heilige Jacobus de Meerdere te bezoeken. De reizen daarheen werden in de Middeleeuwen zo intensief ondernomen dat langsheen die route over heel Europa Jacobskerken verrezen.

Santiago de Compostela is ook nu nog steeds een begrip. Aan de vooravond van de 21ste eeuw is het bedevaartsoord weer erg in trek als reisbestemming. Uit interesse voor geschiedenis en cultuur en soms ook in hun zoektocht naar spiritualiteit, leggen heel wat mensen jaarlijks deze eeuwenoude route af.

Dit boek heeft veel te bieden: u verneemt hier alles over de geschiedenis en de architectuur, over de muziek die voor Santiago de Compostela werd gecomponeerd, over de pelgrims die er eeuwenlang naartoe trokken en dies meer. Ook praktische tips voor wanneer u zelf de tocht – helemaal of gedeeltelijk – wilt maken, worden u niet onthouden.
Meer dan vierhonderd foto’s maken van dit boek een belevenis. Zelfs wie thuisblijft, kan vanuit zijn of haar comfortabele stoel met dit boek een onvergetelijke reis maken.

Een Late Pelgrim op de Melkweg, Hans Amink

Op de sterrenweg misschien een late gast, maar als pelgrim in 1977 een voorloper voor de latere hausse uit. Uit het echte pelgrimshout gesneden, hij loopt van Enschedé naar Santiago én weer terug naar huis. Dat kost hem bijna een jaar en levert een spannend boek op, niet vanwege literaire pretenties – maar wel omdat de gang over het onbetreden pad van dag tot dag verrassend is.

Zie: Jacobsstaf 128 p.18

Te Voet naar Santiago de Compostela, reisgids

De Spaanse versies van deze gidsen zijn al een tijd hét handboek voor de pelgrimstocht naar Santiago de Compostela in Galicië. Maar omdat zelfs pelgrims niet allemaal Spaans spreken is er nu ook, na het grote succes van ¿Te voet naar Santiago de Compostela¿, een Nederlandstalige versie beschikbaar van ¿De Kustroute¿.
Het zijn handzame gidsen (ringbandvorm), inclusief praktische informatie, waar langeafstandswandelaars behoefte aan hebben. Wat moet er allemaal in de rugzak, hoe pak je die het beste in? Welke schoenen zijn het handigst? Een tip: In de albergues wordt wat afgesnurkt, oordopjes behoeden u voor een doorwaakte nacht.
Daarnaast een indeling van het traject in diverse etappes, met hoogteverschillen en gedetailleerde routekaarten, plus ook weer praktische informatie (herbergen, eten, adressen internetcafés).
Ga je naar Santiago de Compostela lopen: reserveer voor een van deze gidsen een plekje in de rugzak.

Pelgrim – Jan Hein Blom

“Pelgrim is een prachtige intense roman over de dynamiek tussen mensen, de boeiende spiritualiteit, de kracht van oprechtheid en de magie van de liefde“. Pelgrim is een authentieke, eigentijdse en vlot geschreven roman over Alexander en Eveline die als door een geschenk uit de hemel met elkaar verbonden raken, totdat Alexander het hart van Eveline stuk gooit op de straten van de stad van de liefde. Een verwarde Eveline komt terecht in een klooster waar een non besluit haar te gidsen door de krochten van haar ziel, gebruikmakend van haar kennis van de mystiek. Uiteindelijk besluit Eveline de oude pelgrimsroute naar Santiago de Compostella te lopen, waar ze de antwoorden vindt die ze zoekt.

Camino Invierno

De Camino Invierno is een relatief korte route, ongeveer 260 km lang. De Camino voert door een vrijwel onbekend, maar mooi deel van Spanje; met prachtige natuur, door bossen en glooiende berggebieden, en door oude dorpen waar de tijd heeft stilgestaan. Wie de route loopt stuit op restanten van een rijk verleden, oude kerken en karakteristieke pleinen in de grotere plaatsen.

Wie (nog) meer uitdaging zoekt, kan de Camino de Invierno inpassen in een langere tocht door bijvoorbeeld voorafgaand de Camino Olvidado (start: Bilbao) te lopen of vanaf de Camino Francés de Camino de Invierno op te pakken. Via de Camino de Invierno kan men dus het drukke tweede gedeelte van de Camino Francés vermijden en via een landschappelijk mooiere route naar Santiago de Compostela lopen.
Wat uw plannen ook moge zijn, wij hopen met dit boekje (meer) Nederlandse pelgrims aan te moedigen deze tocht te ondernemen.

Camino del Norte

De Camino del Norte is van alle routes naar Santiago de Compostela de meest noordelijke, door zijn ligging de meest aangename qua temperatuur, en de mooiste qua variatie aan landschappen. De route ligt ingeklemd tussen de bergketen van de Picos de Europa en de Golf van Biscaje/Cantabrische zee. Omgeven door de mooiste natuur van Noord-Spanje is de Camino del Norte een prachtig alternatief voor de almaar drukker wordende Camino Francés. De populariteit van de Camino del Norte is de laatste jaren dan ook enorm gegroeid. Waren er voorheen weinig voorzieningen, de route is nu uitstekend gemarkeerd met de alom bekende gele pijlen. Tevens is er een uitgebreid netwerk van herbergen en hostals ontstaan waar de pelgrim kan overnachten. De commercie springt hierop in door overal voordelige menu’s en particuliere onderkomens aan te bieden.

De gids beschrijft de route van Irun naar Santiago de Compostela via Bilbao, Santander, Gijon, Avilés, Ribadeo en Sobrados des Monxes, alwaar men bij Arzuá aansluit op de Camino Francés. Bij Villaviciosa is de mogelijkheid om de route te vervolgen door het binnenland via de Camino Primitivo. De Primitivo gaat door een veel eenzamer landelijk en bergachtig gebied, ver weg van steden en toerisme. De Camino del Norte is glooiender, loop vaker parallel aan zee, maar u ziet hem niet altijd…
In vergelijk met andere Camino’s is het traject best wel pittig te noemen, maar goed te doen in de lente of herfst. ‘s Zomers kan het aan de kust warmer zijn en bovendien drukker (en duurder…) vanwege het toerisme. Nieuwste druk 2025

St. Jean Pied de Port – Irun

Door het steeds drukker worden van de Camino Frances (St Jean Pied de Port – Santiago de Compostela) wijken meer en meer pelgrims uit naar de Camino del Norte.

Voor hen die in St Jean Pied de Port aankomen (via b.v. de diverse routes door Frankrijk) en de doorsteek naar de Camino del Norte willen maken is dit gidsje bedoeld.

Het omschrijft de route van St Jean Pied de Port naar Irun, toont de routekaartjes en hoogteprofielen en geeft informatie over de overnachtingsmogelijkheden.

Nieuwe druk: januari 2025

Camino Primitivo

Als vervolg op of in plaats van b.v. de drukke Camino Francés kan de pelgrim besluiten de Camino del Norte van Irun naar Santiago de Compostela te volgen. Ter hoogte van Sebrayo heeft de pelgrim vervolgens de keuze om zijn weg te vervolgen richting Gijon (de officiële Camino del Norte ) of om via Oviedo verder te gaan en de Camino Primitivo te volgen. Deze gids wijst U verder de weg over de Camino Primitivo, met een aanloop route vanaf Bustio/Llanes. De Camino Primitivo is met zijn ong. 350 km prima te doen in een 14 dagen vakantie. De laatste paar jaren wordt de Camino Primitivo vaak gecombineerd met de Camino San Salvador, die begint in Leon, en eindigt in Oviedo. Zie hiervoot ook de gids voor de San Salvador.

De topografische kaartjes behorende bij deze gids zijn voorzien van de ingetekende routes (en de varianten) en wijzen de pelgrim zijn weg bij aankomst in Asturië, te beginnen met de etappe Bustio-Llanes. Vervolgens is de route naar Santiago opgedeeld in etappes, maar deze kunnen natuurlijk naar eigen inzicht en tempo worden gelopen.

De “schelpjes “ bij de etappe aanduiding op de kaartjes geven de zwaarte van de etappe’s weer, waarbij 1 schelpje voor een gemakkelijke etappe staat, en 5 schelpjes voor een behoorlijk pittige. De tussenliggende waarden kunt U dan zelf wel kwalificeren…..

Vervolgens vindt U een lijst met alle overnachtingsadressen langs de Camino Primitivo, waarbij de dikgedrukte namen de plaatsen aangeven waar ikzelf heb overnacht. Tevens vindt U er een lijst met de hoogteprofielen van de diverse etappes. De herbergen staan met een symbool op de kaart aangegeven en hebben een nummer dat correspondeert met een zeer uitgebreide lijst met overnachtingsadressen ,de beste herbergen zijn in rood aangegeven . Door regelmatig kleine oplages te maken van de gids is deze altijd up-to-date!

Ter hoogte van San Roman Da Retorta /Lugo kunt U, om een stukje drukte van de Camino Francés waar U al snel opkomt te vermijden, doorsteken naar Sobrados dos Monxes (via Friol/Pardellas). Dit “kost” een dag extra maar U kunt dan wel in het gastvrije en mooie klooster van Sobrados dos Monxes overnachten! Vanaf Sobrados volgt U dan de Camino del Norte richting Arzua en daarna Santiago de Compostela. (Zie hiervoor ook de beschrijving bij de lijst Overnachtingsadressen: Lugo).

Camino del Salvador

De gids voor de Camino del Salvador beschrijft de weg van Leon naar Oviedo .

Santiago de Compostela is de afgelopen jaren een bijzonder populaire bestemming geworden. Jaarlijks wandelen of fietsen honderdduizenden pelgrims naar het bedevaartsoord. Velen hebben de welbekende Camino Francés gevolgd, maar een toenemend aantal gaat op zoek naar alternatieven. De Camino del Salvador is daarvan een voorbeeld. De Camino del Salvador is een korte route, ongeveer 120 km lang. Perfect om een weekje de sfeer van de camino op te snuiven met alle daarbij behorende pelgrimservaringen, zoals de ontmoetingen en het verblijf in de herbergen. Daarbij is de route bijzonder afwisselend: het beginpunt León is een bruisend centrum langs de drukke Camino Francés, maar al spoedig verlaat u de grote stad om op te gaan in de rust en de stilte van het platteland. De tocht biedt prachtige uitzichten over het Cantabrisch gebergte en in de vele dorpjes en stadjes langs de route lijkt de tijd stil te staan. Ook het oude centrum van Oviedo, de eindbestemming, is een bezoek meer dan waard. Wie (nog) meer uitdaging zoekt, kan de Camino del Salvador inpassen in een langere tocht. Bij het beginpunt in León sluit de Salvador immers aan op de Camino Francés, terwijl de tocht op zijn eindpunt in Oviedo aanknoopt bij de Camino Primitivo. Via de Salvador en de Primitivo kan men dus het drukke tweede gedeelte van de Camino Francés vermijden en via een landschappelijk mooiere route naar Santiago de Compostela lopen of fietsen.

Camino Portugués Central/par la Costa(kustroute),Espiritual

De wandel- en fietsroutes naar Santiago de Compostela blijven populair. De meeste pelgrims beginnen met de Camino Francés. Voor wie een volgende route wil gaan is de Camino Portugués aan te bevelen, om meerdere redenen. De afstand is relatief makkelijk te wandelen of te fietsen, zeer geschikt voor een korte vakantie, en Porto als beginpunt vanuit Nederland is goed te bereiken met een goedkope vlucht. Daarbij voorziet de infrastructuur in prima overnachtingen in herbergen en hostals. Verder is de route goed gemarkeerd.

Camino Inglès

Santiago de Compostela is de afgelopen twee decennia een bijzonder populaire bestemming geworden. Jaarlijks wandelen of fietsen honderdduizenden pelgrims naar het bedevaartsoord. Velen hebben de welbekende Camino Francés gevolgd, maar een toenemend aantal gaat op zoek naar alternatieven. Bijvoorbeeld de Camino Inglés.

De Camino Inglés is een van de kortere routes naar Santiago. Er zijn twee plaatsen waar je kunt beginnen. Vanaf Ferrol is het ongeveer 110 km wandelen, vanaf A Coruña is de weg 72 km lang. Beiden wegen komen enkele kilometers voor Bruma bij elkaar. De afstand is dus perfect om een paar dagen de sfeer van de camino op te snuiven met alle daarbij behorende pelgrimservaringen, zoals de ontmoetingen en het verblijf in een herberg.
De route is afwisselend. U begint aan de grillige Atlantische kust met zijn fraai gevormde baaien. Maar al spoedig laat u de zee achter zich om op te gaan in de rust en de stilte van het Galicische boerenland, regelmatig onderbroken door majestueuze bossen. In de vele dorpjes en stadjes langs de route lijkt de tijd stil te staan. De tocht eindigt in de binnenstad van Santiago, waar een bonte menigte medepelgrims uit alle windstreken u zult verwelkomen.
Wie de tocht te kort vindt, kan de Camino Inglés inpassen in een langere tocht. Vanaf Santiago kan de reis voortgezet worden richting Fisterra of Muxia, terug naar de zee. Daarmee wordt het aantal kilometers grofweg verdubbeld.
Camino’s in het noorden van Spanje
Tot nu toe bestond er geen Nederlandstalige gids van de Camino Inglés. Met dit boekje hopen wij (meer) Nederlandse pelgrims aan te moedigen deze tocht te ondernemen.

De Via de la Plata (ook wel de Zilverroute genoemd) doorkruist West-Spanje van zuid naar noord, begint in Sevilla en eindigt natuurlijk in Santiago de Compostela. De route is ongeveer 1000 km lang, goed gemarkeerd met de welbekende gele pijlen en kent twee varianten.

De eerste variant loopt van Sevilla tot Granja de Moreruela en buigt daar westwaarts af om via Puebla de Sanabria, A Gudiña en Ourense naar Santiago te gaan. (De Ruta de Sanabria).
De tweede variant gaat bij Granja de Moreruela via Benavente en la Bañeza richting Astorga en sluit daar aan op de Camino Francés.
Verder zijn er nog varianten die beginnen in Granada en Huelva (zie bij: gidsen).

Het Spaanse wegennet wordt momenteel uitgebreid met een nieuwe noord-zuid verbinding, de snelweg genaamd Ruta de la Plata (A 66), waarvan de pelgrim regelmatig hinder ondervindt. Het is dus goed opletten op die plaatsen waar de bouw gaande is of zich net heeft voltrokken.

De gids geeft een uitgebreid overzicht van de cultuur, natuur en de historie van de Via de la Plata en geeft een globale beschrijving van de route die ondersteunt wordt met getekende kaartjes en plattegronden van de grotere plaatsen waar men doorheen komt.

Daarnaast vindt de lezer er alle hoogteprofielen van de route, relevante informatie omtrent allerlei nuttige adressen en reisinlichtingen.

Achterin de gids verder een zeer uitgebreide en up-to-date lijst met alle overnachtingsadressen en bijbehorende info langs de Via de la Plata. Door telkens kleine oplages te maken van de gids is de verstrekte informatie altijd erg aktueel.

Nieuwe geupdate gids druk 2025

AMS Van-metselaar-tot-slechtziend-wandelaar

Van metselaar naar slechtziend wandelaar

Toen Matthieu hoorde dat hij door de zeldzame bindweefselaandoening PXE zijn zicht ging verliezen, sloeg dat nieuws in als een bom. Hij was 45, had een bloeiend metselbedrijf en stond midden in het leven. Langzaam maar zeker pakte hij de draad weer op en vond een nieuwe passie. Hij vertelt hoe.

Nergens meer zin in

“Ik zou binnen een paar jaar slechtziend zijn”, vertelt hij, “daar wilde ik helemaal niet aan toegeven”. Toch moest hij langzaam afscheid nemen van het werk dat hem zo dierbaar was. Toen zijn zicht daalde tot vijf procent, kon hij niet meer autorijden, motorrijden of metselen. “Ik had nergens meer zin in en raakte depressief”, vertelt Matthieu openhartig. Het was zijn vrouw die hem uiteindelijk wakker schudde. “Ze zei: ‘Als je zo blijft, blijf je alleen’ en dat kwam binnen”.

Een Moslim op Weg Nar Compostela – Mouhanad Khorchide

Op bedevaart gaan is eigen aan de islam. Elke moslim moet minstens één keer in zijn leven rond de Kaaba in Mekka lopen. Maar hoe zit het met het christendom? Om daar achter te komen wil Mouhanad Khorchide de geheimen van de Jakobsroute ontdekken. Hij koopt een paar wandelschoenen, stapt op het vliegtuig en doet aanvankelijk alles verkeerd. De pelgrimstocht naar Santiago de Compostella is immers heel anders dan de islamitische hadj. Mouhanad Khorchide vertelt op humoristische wijze over zijn paden en dwalingen op de Camino, zijn ontmoetingen en gesprekken en hoe het lopen van de Jakobsroute een reis naar zichzelf werd, waardoor hij niet alleen het christendom maar ook de islam opnieuw beleefde. Islamtheoloog MOUHANAD KHORCHIDE (1971, Beirut) groeide op in Saudi-Arabië en studeerde onder meer in Wenen. Hij werkte als imam en godsdienstleraar en is vandaag professor islamitische religieuze pedagogie aan de universiteit van Münster.

Lanoos Reisboek Sint Jacobroutes

De populairste routes naar Santiago door Noord-Spanje etappe per etappe beschreven: de Camino Francés, de Camino Aragonés en de Camino del Norte
Een schat aan informatie over de pelgrimsplaatsen langs de mythische Sint-Jacobsroute
Met uitbundige kleurenfotografie en een gedetailleerde reisatlas

Dit boek neemt je mee op pelgrimsreis door Spanje, met als eindbestemming Santiago de Compostela. Al eeuwenlang ondernemen pelgrims de mythische tocht naar Santiago: sommige voor de sportieve uitdaging, anderen als bedevaart, maar het vaakst om te ontsnappen aan de drukte van alledag. Gewapend met een rugzak, wandelschoenen en een pelgrimsstaf passeer je grootse kathedralen, uitgestrekte velden en steile wijngaarden, rustieke bergdorpen en uitzonderlijke paleizen.

Praktisch Pelgrimeren _ NGSJ

Wie zich voorneemt om de lange en soms zware tocht vanuit Nederland naar Santiago de Compostela (in Noord-West Spanje) te gaan – ruim 2500 kilometer – komt voor een groot aantal vragen te staan.

Welke route volg je?
Wat neem je mee?
Waar slaap je?
Hoe kom je terug?

In dit boek worden ruim 150 praktische vragen over de pelgrimstocht behandeld en beantwoord.

Stap voor Stap naar Santiago de Compostela – Bert Surmont

In dit boek beschrijft Bert Surmont zijn pelgrimstocht vanuit Aalst naar Santiago de Compostela.

Op basis van zijn dagboek beschrijft hij zijn tocht waarin hij ontelbare vriendschappen heeft gesmeed, zich liet verrassen
door de onbeschrijflijke landschappen van België, Frankrijk en Spanje, heerlijke terrasjes en zalige logeeradressen heeft ontdekt. Soms moest hij een beroep doen op zijn improvisatietalent wanneer het weer, de weg of andere onverwachte gebeurtenissen even tegenstribbelden. Verder was er ook tijd om te bezinnen in de rust van de prachtige natuur.

Als beginnende, nieuwsgierige wandelaar vind je in dit boek handige tips, een volledige adressenlijst en toffe weetjes voor je eigen avontuur.

Laat je meevoeren door ruim 2.300 kilometer aan verhalen en foto’s. De Camino naar Compostela, een deel van een levensweg.

‘Weken wandelde ik. Soms sliep ik alleen, soms in grote slaapzalen. Ik had voldoende aan een paar kledingstukken in mijn
rugzak. Hoe eenvoudig kan het leven zijn?’

‘Het zijn de pieken en de dalen die van een reis een avontuur maken. Geluk zit ‘m niet in het streven naar alleen die pieken, maar in het omarmen van het hele avontuur.’ Paul Smit (filosoof-cabaretier)

AMS Bianca Groenewegen 2 Mijn Bestemming

Mijn Bestemming – Bianca Groenewegen

Mijn bestemming is een persoonlijk reisverslag over de wandeltocht van Bianca Groenewegen naar Santiago de Compostela. Het is een vervolg op haar eerste boek Halverwege, waarin ze de eerste drie jaren van haar tocht beschrijft. In dit tweede deel neemt ze je mee op het laatste deel van de pelgrimsroute. Ook krijg je een kijkje in haar persoonlijke ontwikkeling Hier was geen houden meer aan. Tijdens het wandelen schrijft ze blogs over ontmoetingen, de route en het landschap en wisselt dat af met foto’s van bijzondere plekken. Het boek is, net als deel 1, een inspiratie voor mensen die deze tocht op hun bucketlist hebben staan.

Halverwege Santiago de Compostela, Bianca Groenewegen

Halverwege is een persoonlijk reisverslag over de wandeltocht van Bianca Groenewegen naar Santiago de Compostela (Spanje). Deze Camino Frances deed meer met haar dan zij kon vermoeden. Bianca neemt je mee op het eerste deel van haar reis door Frankrijk en Spanje, maar geeft ook een kijkje in haar persoonlijke ontwikkeling, die is ingezet op weg naar Santiago. Tijdens haar wandeltocht schrijft ze diverse blogs en maakt ze foto’s van bijzondere plekken. Hiermee is Halverwege een ware inspiratie voor mensen die deze tocht ook op hun bucketlist hebben staan.

Mijn Camino, Pelgrimstocht op Vier Voeten, Andrea Bocello

Andrea Bocelli legt samen met zijn vrouw de eeuwenoude pelgrimsroute Via Francigena te paard af. Meer dan een reisverslag is dit boek een reflectie op het leven zelf: de kracht van natuur, de waarde van menselijke relaties en het belang van innerlijke dialoog. Met persoonlijke anekdotes en herinneringen deelt Bocelli zijn unieke levenspad, de uitdagingen die hij overwon en de betekenis die muziek voor hem heeft.

Waar de camino eindigt en de magie begint – Marielle Saegaert

Het lopen van de Camino is populairder dan ooit. Maar de meeste pelgrims verlaten Santiago de Compostela zonder te beseffen wat zich achter die oude stenen en smalle straatjes schuilhoudt.

In het noordwesten van Spanje ligt Galicië, waar ooit de Kelten, gesteund door de Atlantische Oceaan, de Romeinen op afstand hielden en een onuitwisbaar spoor nalieten.

In het hart van dit wondermooie landschap vol heuvels, kloosters en dorpjes ligt Santiago de Compostela, een stad die zowel heilig als alledaags is. Het lopen van de Camino is populairder dan ooit: jaarlijks trekken honderdduizenden pelgrims en wandelaars naar dit mythische eindpunt. Maar slechts weinigen leren de stad echt kennen. Velen raken ontroerd bij de kathedraal en vertrekken weer, zonder te beseffen wat zich achter die oude stenen en smalle straatjes schuilhoudt.

Auteur Marielle Saegert woont al 25 jaar in Santiago. Vanuit haar raam ziet ze hoe de stad met de seizoenen verandert, hoe de regen de granieten muren laat glanzen en hoe de geur van kastanjes en koffie zich mengt met het geluid van klokken en muziek. Ze neemt de lezer mee achter de schermen van de stad, naar het Santiago dat de meeste pelgrims nooit zien. De magie van een plek waar verleden en heden samenvloeien, waar haast verdwijnt en zelfs de regen mooi is.

The Trekking Camino de Santiago Via Podiensis – Dave Whitson

This guidebook describes in full the 735km Via Podiensis (GR65), a historic pilgrimage route through southern France from Le Puy-en-Velay to Saint-Jean-Pied-de-Port, where the trail meets the famous Camino Frances to Santiago de Compostela (Spain). Also detailed are 2 major variants: the Cele Valley (GR651) and Rocamadour (GR6 and GR46). Split into 28 stages, the full route takes 4 to 6 weeks to complete but can be divided into shorter sections – Figeac and Condom are well positioned to break the walk into three 2-week chunks. It can be adapted to suit all abilities, with regularly spaced accommodation and baggage transport available, and is best walked in spring and autumn, with May and September the most popular months. Abundant accommodation options offer a warm welcome to walkers and pilgrims and a chance to enjoy delicious home-cooked meals made with local ingredients. Walking directions are accompanied by 1;100,000 maps showing the route line and the facilities available at different locations. Accommodation listings provide invaluable information on where to stay. There are useful town maps for Cahors, Condom, Figeac, Le Puy, Moissac and Saint-Jean-Pied-de-Port, and a stage planning table listing intermediate distances between accommodation means the schedule can be easily customised to individual requirements. The Via Podiensis leads pilgrims and walkers through the best of French village life, offering a unique combination of pleasant trails, quaint historic communities and cultural delights. It passes through charming Estaing, Saint-Cirq-Lapopie and Lauzerte, and visits pilgrim shrines including Conques and Rocamadour. Pilgrims carrying on to Santiago can either proceed directly from Saint-Jean on the Camino Frances or transition (via the GR10) over to the Camino del Norte – a skeletal outline of the routes linking Saint-Jean and Irun, Spain, is included in the guidebook.

De Omweg naar Santiago – Cees Nooteboom

De omweg naar Santiago is een van de mooiste reisboeken uit de Nederlandse literatuur. Het is de neerslag van alle omzwervingen van Cees Nooteboom in Spanje, waarbij hij de lezer meeneemt op zijn ontdekkingstocht door de geschiedenis, kunst en literatuur van het land dat hem gaandeweg veroverde.

`Spanje is bruut, anarchistisch, egocentrisch, wreed, Spanje is bereid zich voor onzin de das om te doen, het is chaotisch, het droomt, het is irrationeel. Het veroverde de wereld en wist er niets mee te doen, het haakt in zijn middeleeuwse, Arabische, joodse en christelijke verleden en ligt daar met zijn eigenzinnige steden gebed in die oneindige lege landschappen als een continent dat aan Europa vastzit en geen Europa is. Wie niet geprobeerd heeft te verdwalen in de labyrintische complexiteit van zijn geschiedenis weet niet waar hij doorheen reist. Het is een liefde voor het leven, aan de verbazing komt nooit een eind. En uiteindelijk is De omweg naar Santiago een charmant zelfportret. `Het Spaanse karakter en het Spaanse leven corresponderen met datgene waar ik over ga, met bewuste en onbewuste dingen in mijn wezen, met wie ik ben.

Finisterre – Mariska van der Klis

Een ode aan de magie van het wandelen op de camino.

Als aan haar jarenlange relatie abrupt een einde komt, besluit Mariska van der Klis de ruim duizend kilometer lange Via de la Plata te gaan lopen, de zwaarste en eenzaamste camino in Spanje. Finisterre is het waargebeurde verhaal van een unieke wandeling naar het einde van de wereld. Een ongelofelijke reis waarbij toeval niet lijkt te bestaan. Mariska verdwaalt, overleeft de aanval van een wilde hond en krijgt op een dieptepunt hulp uit onverwachte hoek. Tijdens de zware tocht vol ontberingen kijkt ze terug op haar leven en liefdes en komt ze er langzamerhand achter dat het volgen van het pad haar kan brengen bij wat ze diep van binnen verlangt. Maar dan, als haar avontuur ten einde lijkt te komen, neemt haar leven nogmaals een geheel andere wending. Finisterre is een ode aan de magie van het wandelen, een openhartig, meeslepend en geestig boek voor iedereen die soms worstelt met het leven en het met hart en ziel omarmt.

Mijn Herberg an de Camino – Anna Visser

Een verhaal over liefde, troost, hoop en gastvrijheid
De Camino naar Santiago de Compostella: een wandeltocht met een ongekende aantrekkingskracht. Dat ervaart ook Anna Visser. Wanneer na het plotselinge overlijden van haar partner het leven alle kleur heeft verloren, besluit ze haar rugzak te pakken en te gaan lopen. Tijdens haar reis ontdekt Anna de magie van deze pelgrimsroute, die haar stap voor stap haar levenslust teruggeeft. De tocht verandert haar leven zo sterk dat ze bij thuiskomst een ingrijpende beslissing neemt: ze laat alles achter zich en begint een volledig nieuw bestaan als herbergier aan de Camino del Norte, in een klein dorpje in Spanje. Daar ontvangt ze elke dag nieuwe pelgrims met bijzondere verhalen. In dit boek neemt Anna je mee op haar reis van verlies en verdriet naar het vinden van een nieuw leven en nieuw geluk. ANNA VISSER (1975) is programmamaker, presentator en schrijver. Ze maakte debatprogramma’s en talkshows over politiek, kunst, cultuur en werkte als coach voor jong talent. Tegenwoordig woont Anna in Spanje als trotse eigenaar van pelgrimsherberg Aves de Paso.

Op Stapstenen – Nicoline van Tiggelen

Nicoline van Tiggelen, auteur van Op Stapstenen heeft vijftien boeken op haar naam staan, waaronder Haast Niets over haar Camino Francés. Door deze tocht kreeg zij de smaak te pakken en besloot ze de route vanuit Sevilla naar Santiago de Compostela, ofwel de Via de la Plata, te lopen.
Voor wie de steeds drukker wordende Camino Francės wil vermijden en toch een bijzondere camino wil bewandelen is de Via de la Plata (1007 km) wellicht een goed alternatief. En dit boek een aanbeveling waard. Het is vooral een reisgids, waarin verslag wordt gedaan van eindeloze paden, stevige beklimmingen en povere voorzieningen. Ook schrijft zij over bijzondere mensen die zij ontmoet, de slaapplekken en diverse tegenslagen die zij moet overwinnen. Tijdens haar eerste poging in 2023 om Santiago te bereiken, valt ze na twaalf dagen ongelukkig, breekt haar pols en kneust een aantal ribben. Er zit niets anders op dan naar huis te gaan.
Ze duwt de tijd voort om zo snel mogelijk weer te kunnen beginnen. En na 360 dagen is het zover. Vol energie en goede moed start zij daar waar zij moest stoppen en na 32 pittige en mooie wandeldagen wacht haar man haar als verrassing op op het Praza do Obradoiro voor de kathedraal van Santiago.
Redenen om dit boek te lezen: je beschikt ermee over een korte beschrijving van de route, mogelijke slaapplekken en ontberingen; je ontdekt een mooi alternatief voor de drukke Camino Francés; vele foto’s geven een beeld van wat je te wachten staat; het stimuleert om de Via de la Plata ook eens te proberen.
Redenen om dit boek te laten liggen: er zijn alternatieve informatiebronnen voor deze route (onder andere de Outdoor-reeks, nummer 116); ondanks haar vlotte pen, mis ik toch enige emotionele diepgang.
Het boek is te verkrijgen via Bol.com
Peter Stoks

De Camino Roept, Verslag van een Antipelgrim – Patrick Chatelion Counet

De schrijver en zijn vrouw, beiden theoloog, reizen naar Lourdes. Zij als pelgrim te voet, hij als ‘anti-pelgrim’ in hun camper. Hij verbaast zich over het fenomeen pelgrimeren en de openheid en intermenselijke kontakten die daar kennelijk mee gepaard gaan. Zelf is hij niet zo. Het liefst sluit hij zichzelf op in zijn camper met de stapels boeken die hij heeft meegenomen. Daaruit perst hij wijsheden voor dagelijks gebruik. Maar dan wel vanuit een komische invalshoek, waardoor het geheel vlot wegleest en niet zelden een glimlach oproept.

Hij beschrijft de route die zijn vrouw van Vézelay naar Lourdes loopt en geeft daarbij informatie over overnachtingsmogelijkheden, de omgeving en de vele kerken en gebouwen onderweg. Regelmatig verplaatst hij de camper en fietst hij naar een plek waar hij zijn vrouw ontmoet. Soms blijkt zij hem niet nodig te hebben, vraagt hij zich af wat hij eigenlijk aan het doen is en stort zich dan weer op zijn boeken en PC; terug in een voor hem acceptabeler wereld. Zijn vrouw daarentegen komt steeds meer in de sfeer van het pelgrimsbestaan. Vele ontmoetingen op haar pad verrijken haar en zoals gepland komt ze op haar verjaardag aan in Lourdes. Daar wachten vriendinnen haar op en gezamenlijk ondergaan zij de Lourdes-rituelen. De auteur beschrijft die omgeving in zijn kenmerkende humoristisch-kritische stijl als een soort Disneyland in pocketformaat.

Waarom dit boek niet?
De introspectieve wereld van de auteur is nadrukkelijk aanwezig. Daarbij haalt hij een wereld aan bekende filosofen of auteurs aan. Dat komt soms wat betweterig over. Zijn komische kijk op veel zaken is zo hier en daar wat overdone.
Waarom dit boek wel?
Authenticiteit, humor en informatie. Daarbij is het goed geschreven met makkelijk behapbare en beeldende zinnen die je gerieflijk meenemen op de reis van Vézelay naar Lourdes.

Kus de Aarde met je Voeten – Deborah de Koning

Deborah de Koning onderzoekt in dit boek de diepere vragen die klimaatverandering oproept en de rol van rituelen in onze reactie daarop. In plaats van alleen praktische oplossingen te zoeken, richt dit boek zich op de zingeving en de relatie tussen mens, natuur en religie. Wandelen speelt hierin een centrale rol, als ritueel dat helpt om verbinding te maken met de aarde. De Koning verkent verschillende rituelen die betekenis geven aan een veranderende wereld en onderzoekt hoe levensbeschouwingen, religieuze teksten en objecten ons kunnen helpen omgaan met de gevolgen van klimaatverandering.

Over de Via de la Plata naar Santiago – Ed van der Aa

Voor de tweede keer ondernam Ed van der Aa (1948) een pelgrimstocht naar Santiago de Compostela, nu vanuit het zuiden van Spanje. Van 9 maart tot 13 mei 2015 liep hij over de Via de la Plata in 66 dagen 1100 km van Sevilla naar Santiago en verder naar Finisterre. Een aantal dagen gebruikte hij voor stedenbezoek. Met als basis zijn dagboekmails, 16 gedichten en ruim 300 foto’s is een groot formaat boek samengesteld (ISBN: 9789402134940) onder dezelfde titel als deze tekstuitgave zonder de kleurenfoto’s. Het is de weergave van een indrukwekkende ervaring, korter maar zwaarder dan de vorige voettocht, vooral door de zeer wisselende weersomstandigheden. In feite heeft hij alle seizoenen mogen meemaken, van de warmte van Sevilla tot vorst in de Extremadura, koude noordenwind, storm en regen in Gallicië. Dat hoort ook bij een echte pelgrimage, het is geen vakantiereis naar Noem-maar-een-zijstraat. Een even inspirerend als ontroerend relaas met gevoel voor humor en poëzie geschreven. De schrijver verstaat de kunst om in een beeldende stijl de lezer mee te nemen als metgezel op deze bijzondere reis. Dit boek is zeer geschikt om de Zilverroute voor te bereiden en als geheugenopfrisser.

Op de Via de la Plata ben je iemand – Andre Brouwer

André Brouwer, freelance tekstschrijver, is niet alleen geboeid door het bedevaartsoord Santiago de Compostela, maar vooral door de weg ernaar toe. In dit boek beschrijft hij zijn derde pelgrimsreis per fiets. Een reisverslag van een tocht met hindernissen, over de Via de la Plata, de ‘zilverroute’ van Sevilla naar Santiago. Met een omweg naar ‘het einde van de wereld’ op zoek naar de plaats waar de apostel Jacob aanspoelde, en naar zichzelf.
‘Usted perigrino?’ vraagt een vrouw respectvol. Als ik zeg dat ik inderdaad een pelgrim ben, wil ze van alles van me weten. Als haar nieuwsgierigheid is bevredigd, zet ze een mooi stempel in mijn paspoort. Plechtig schudt ze me de hand.
Op de Vía de la Plata bén je iemand.