Weer terug in Nederland, begonnen met een nieuwe baan en midden in een verhuizing. Dan biedt het samenstellen van de Ultreia me even rust en voorpret voor de komende zomermaanden. Warmere en zonniger dagen, nog meer kleurige bloemen in het groeiende groen, ik kijk ernaar uit.
In deze Ultreia aandacht voor vrijwilligers die in het zonnetje zijn gezet tijdens de jaarlijkse lintjesregen. Geniet ook van de prachtige en kleurige verhalen die ontstaan zijn door het lopen van de camino. Zoals een gezin dat een nieuw leven is gestart in Spanje. Dat de camino de creativiteit prikkelt, zie je deze maand terug in de inspirerende en praktische boeken die worden beschreven en in de expositie ‘Wandelen naar het einde van de wereld’.
Bovendien staan er weer bijzondere podcasts klaar om naar te luisteren. En natuurlijk worden er de komende zomermaanden mooie wandelingen georganiseerd.
Veel lees- en wandelplezier deze maand! Of het nu langs de kust of in het bos, in of buiten Nederland is, geniet!
Miranda
Ook dit jaar heeft het Zijne Majesteit behaagd om enkele leden van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob te eren door hen een lintje te geven. Bij de toekenning voor de volgende leden was het genootschap betrokken:
Marc Koch uit Rheden, wegens bijzonder veel vrijwilligerswerk, binnen het genootschap als lid van het bestuur van de regio Arnhem/Nijmegen en als hospitalero in Roncesvalles;
Henk en Mieke Trimbach uit Uden, ook actief als hospitalero in Roncesvalles (Henk ook als lid van de werkgroep);
Arnoud Krever uit Den Haag, die inmiddels 36 (!) keer in Santiago is aangekomen, waarvan 35 keer voor een ander, die niet zelf kan wandelen of fietsen (Vicarie Pro). Ook heeft hij op alle door hem gelopen routes de vegetatie gefotografeerd, gedetermineerd en alle info, samen met vermelding van de route, interessante plaatsen waar je langs komt, enz. op een website gezet (zie link hieronder).
We weten dat er nog meer leden van ons genootschap een lintje hebben gekregen, maar hebben daar verder geen gegevens over. Ook hen feliciteren we met dit mooie eerbetoon!
Hieronder enkele zaken waar het landelijk bestuur mee bezig is.
Protocol vertrouwenspersonen
Het Nederlands Genootschap van Sint Jacob kent twee vertrouwenspersonen: Miriam Zwaan en Thijs Evers. Zij ondersteunen leden die een klacht hebben of die ongewenste situaties ervaren binnen onze club. Zij werken op basis van vaste afspraken, die vastgelegd zijn in een protocol. Dit protocol is te vinden op de website van ons genootschap.
Concept-verslag van de ALV van 21 maart 2026
Het conceptverslag van de Algemene Leden Vergadering van 21 maart 2026 in Utrecht is in te zien op de website van ons genootschap.
CEC
Het Nederlands Genootschap van Sint Jacob is onderdeel van Camino Europa Compostela (CEC). In deze organisatie werken 28 Europese landen samen om het pelgrimeren naar Santiago de Compostela zoveel mogelijk te bevorderen. Routes worden op elkaar afgestemd, overnachtingsadressen en andere belangrijke info wordt met elkaar gedeeld. En we leren van elkaar. Zo wordt het Nederlandse ‘pelgrimeren voor de jeugd’ op dit moment aangepast aan de landelijke behoeftes van Denemarken, Roemenië en mogelijk Finland, Italië en België. Dat wij hen daarbij helpen, spreekt voor zich.
Sinds deze maand heeft Porto een nieuw eigen ondersteuningspunt voor pelgrims die vanuit deze stad de camino gaan lopen of fietsen. Het ‘Oficina do Peregrino do Porto’ opende op 11 april jl. de deuren, naast de kathedraal van Porto.
Vanaf 07:00 uur kunnen pelgrims er terecht voor:
Handig voor iedereen die vanuit Porto op weg gaat.
Bom Caminho!
Maarten van Rossem, emeritus hoogleraar Amerikaanse geschiedenis in Utrecht en bovenal bekend als oud-jurylid van De Slimste mens en als Mopperaar des Vaderlands, heeft op RTV Utrecht een rubriek, ‘Van Rossem vertelt’, waarin een aspect van de rijke geschiedenis van Utrecht belicht wordt. Onlangs was Maarten te gast op het Janskerkhof, om in een gesprek met oud-voorzitter Peter Hesseling, de band te belichten tussen Utrecht en de camino en meer in het bijzonder, de geschiedenis van het pelgrimeren en ons genootschap. Het werd een mooi gesprek, waarin inhoudelijk heel veel over deze onderwerpen belicht werd. Heel leuk om terug te kijken en te luisteren dus. Dat kan door onderstaande link te volgen.
De verzending van de Jacobsstaf verloopt niet altijd foutloos. Inmiddels zijn daarvoor drie oorzaken aan te wijzen:
Uiteraard doet de redactie wat in haar macht ligt om oorzaken 1 en 2 te voorkomen of te verminderen.
Op oorzaak 3 kunnen wij echter geen enkele invloed uitoefenen, dat kun je alleen zelf.
Daarom vragen we bij deze om, voordat je meldt dat je geen Jacobsstaf hebt ontvangen, eerst zelf je adres te controleren bij je persoonsgegevens op de website.
Je neemt daarmee de hardwerkende vrijwilligers van zowel de ledenadministratie als de ledenservice heel veel werk uit handen. En je draagt bij aan het voorkomen van onnodige extra portokosten.
Alvast bedankt daarvoor!
NB – de ledenadministratie geeft vier weken vóór de verzenddatum de actuele adreslijst door. Dus als je onlangs verhuisd bent, is het mogelijk dat je nieuwe adres nog niet op de lijst stond.
Heb je je adresgegevens gecontroleerd, kloppen ze en heb je toch geen Jacobsstaf ontvangen? Laat het ons dan weten via bijgaande button.
Adresgegevens controleren doe je zo:
Je gaat naar onze website santiago.nl, klikt – linksboven – op ‘inloggen’ en logt in met je mailadres en wachtwoord. (Als je nog nooit inlogde, moet je je eerst registreren.) Vervolgens klik je, eveneens linksboven, op ‘mijn account’ en daarna op ‘profiel’. Op de pagina die dan opent, vind je in de rechterkolom je postcode, huisnummer, straatnaam en woonplaats. Dat zijn dus de gegevens die moeten kloppen.
Klopt hier iets niet, klik dan bovenaan op ‘profiel wijzigen’, corrigeer de fout(en) en klik tot slot op de blauwe balk linksonder om de wijzigingen op te slaan.
Namens de redactie Jacobsstaf en onze collega-vrijwilligers hartelijk dank!
Op 25 april vond in Museum Krona te Uden de opening plaats van een grote tentoonstelling over het fenomeen ‘de camino’, onder de titel De reis van je leven. Hierbij was het ochtendprogramma tevens gewijd aan de officiële presentatie van het boek De Camino de Santiago in 101 voorwerpen, geredigeerd en samengesteld door de Camino Academie en uitgegeven ter gelegenheid van het veertigjarig bestaan van ons genootschap. Het middagprogramma bestond uit bezichtiging van de expositie gevolgd door een symposium verzorgd door de Camino Academie. Daarin kwamen passende onderwerpen aan de orde, zijnde: de materiële cultuur, dingen, voorwerpen als insteek voor rituelen en religie en de waarde en rol van dingen in de middeleeuwen; het schoeisel van de middeleeuwse pelgrim en wat pelgrimsinsignes vertellen over bedevaart en pelgrims.
Het was een passende opmaat voor deze bijzondere expositie, die nog tot 25 oktober te zien is en die de vorm heeft van een levend ganzenbordspel, waarbij een loper met 63 velden de route verbeeldt en symboliseert. Gaande over deze weg kom je (kunst)objecten, persoonlijke verhalen, video’s en fotografie tegen. Samen laten ze zien dat de camino een levendige, veelzijdige en tijdloze ervaring is die nog altijd mensen inspireert. De expositie is ontwikkeld in nauwe samenwerking met het Nederlands Genootschap van Sint Jacob en de Camino Academie.
Gelijktijdig met de expositie is ook het startsein gegeven voor Krona’s eigen camino: een routegids met vier wandelroutes door natuurgebied de Maashorst en omgeving, met het museum als start- en eindpunt. En voor de jeugd is in samenwerking met het kunst- en cultuurplatform Kunst & Co de kinderroute Camino Xpress uitgezet langs de mooiste routewijzers en kunstwerken gemaakt door kinderen die deelnamen aan dit heel speciale project.
Museum Krona, Veghelsedijk 25, Uden, geopend dinsdag t/m zondag, 11-17 uur. Maandag tweede Pinksterdag wél geopend!
De eerste dag van de jubileumactiviteiten Langs de Kust van Holland op 11 april 2026 was een succes. Ruim 125 deelnemers hebben de regio Heiloo-Egmond doorkruist en hebben een mooie dag gehad met goed wandel- en fietsweer.
Het was gezellig op de startplaats met zoveel pelgrims bij elkaar. Allemaal duidelijk herkenbaar aan het vlaggetje aan tas of fiets. Ook onderweg zijn er veel gesprekjes onderling geweest. Een dag waar ook het jubileum van het NGSJ is gevierd.
Komende activiteiten
Op zaterdag 30 mei 2026 zijn er wederom twee wandelingen en één fietstocht. Nu in de regio Bollenstreek-Rijnland. (zie agenda van die regio).
De start is vanuit het Rosenstock Huessy Huis, Hagestraat 10 te Haarlem. De wandelingen gaan via een afwisselende route vanuit de binnenstad van Haarlem via het lommerrijke Overveen/Bloemendaal naar de duinen en dan weer terug naar de binnenstad van Haarlem. De lange wandeling is 24 kilometer en de korte 13,5 kilometer.
De fietsers vertrekken voor hun tocht van 60 kilometer ook vanuit Haarlem en gaan via de kust naar Noordwijk (Langevelderslag) en gaan dan door de bollendorpen en met een pontje terug naar Haarlem.
Als jij je nog niet hebt ingeschreven doe het dan nu via de link onder dit bericht. Je kunt ook een introducé meenemen. Wil je meer introducés meenemen, dat kan ook maar neem dan contact op met Marjolein van der Vlugt, 06-51796655.
Je kunt je nu ook al opgeven voor de wandelingen op zaterdag 19 september 2026 en de afsluitende activiteiten op die dag. Heel speciaal zijn de pop-up herberg in de Grote Kerk in den Haag en een optreden van David Hordijk (alleen toegankelijk met een jubileum pelgrimspas en na inschrijving).
We vieren de langste dag, de zonnewende van de zomer, rond 21 juni. Vooral in het hoge noorden wordt de zonnewende gevierd met rituelen gericht op licht, natuur en vruchtbaarheid.
De avonden zijn lang, we kunnen genieten van een avondwandeling bij, hopelijk, een tanende zon.
Langzaam komt de natuur tot rust en het is de moeite waard af en toe stil te staan om te genieten, te luisteren naar de geluiden van de avond met strijklicht over de velden en door de bomen. Misschien vallen we stil omdat het zo mooi is.
Terug bij de pelgrimsherberg horen we de warme klanken van de panfluit en gitaar, we worden begroet door muziek. We kunnen nagenieten met een drankje en een praatje.
Er zijn wandelingen op 25 juni en 26 juni, let goed op welke datum u in wilt schrijven.
Stilte
In de serie over Stilte organiseren we in augustus de aflevering over Stilte in de zomer. We staan stil bij de zomer op 7 en 8 augustus.
Verstillingsweekend
Op 25 t/m 27 september organiseren we weer een van de drukbezochte Verstillingsweekends. Stilte en expressie ontmoeten elkaar. Via wandelingen en creatieve werkvormen kijken we terug naar het afgelopen jaar. Al wandelend zien we dat de natuur zich gaat klaarmaken voor de herfst.
Najaar 2026
De hele zomer moet nog komen, maar we maken jullie al wel attent op het programma in het najaar.
We noemen dan het Franciscusweekend, de Klank en Stemdag, het weekend Paden van Rouw en de Voorbereidingsweekenden voor 2027.
Maak uw keuze op ons activiteitenoverzicht via de link onder dit bericht. Je vindt daar ook de mogelijkheid jezelf in te schrijven.
Zuid-Limburg staat bekend om zijn glooiende heuvels, verborgen kapelletjes, kabbelende beekjes en adembenemende vergezichten. Maar hoe ervaar je dit unieke landschap nu echt in alle rust? De Via Coriovallum nodigt pelgrims en wandelaars uit om de hectiek van alledag achter zich te laten en te kiezen voor het ritme van de stap.
Een bron van inspiratie (107 pagina’s)
Dit nieuwe routeboekje is veel meer dan alleen een droge routebeschrijving; het is een gids die je meeneemt op reis. Het boekje is volledig in kleur gedrukt en rijk geïllustreerd met foto’s die de sfeer van de route perfect vangen.
Wat kun je precies verwachten?
Praktisch op pad
Een goede tocht vraagt om een goede voorbereiding. Het boekje biedt praktische tips over overnachtingsmogelijkheden en het openbaar vervoer langs de route. Ook vind je alles over het officiële Via Coriovallum pelgrimspaspoort. Met meer dan dertig stempelpunten langs het traject kun je je voortgang fysiek vastleggen. Bij voltooiing wacht er bovendien een unieke oorkonde die je kunt bestellen als tastbare herinnering aan je prestatie.
Bestellen
Het routeboekje kost € 14,95 (excl. € 4,70 verzendkosten) en is vanaf nu verkrijgbaar via het bestelformulier op de website (zie link hieronder).
Wandelen naar het einde van de wereld. Dit wilde docent beeldende kunst Helene Tabben al lange tijd, maar ze vond het een iets te grote uitdaging. Tot ze Ineke van den Enden ontmoette. Zij fietste al de camino vanaf Nederland tot Lourdes en zocht op dat moment nog iemand die met haar het stuk vanaf Lourdes wilde lopen naar het einde van de wereld. Dat wilde Helene wel en zo gingen ze er samen voor. Helene maakte foto’s en schilderijen van haar indrukken die te bewonderen zijn in haar expositie in Naaldwijk.
Helene en Ineke startten met de eerste routes van Haarlem naar Brugge. Ondanks veel leermomenten durfden ze de volgende wandelingen samen aan. In 2023 gingen Helene en Ineke op naar Lourdes. Het werd een mooi en intensief avontuur met tot Saint-Jean-Pied-de-Port (SJPDP) weinig pelgrims. ‘Mooie momenten, machtige natuur, schoonheid van kerken en kathedralen.’ Ze liepen de route tot Logroño en Nájera en moesten toen helaas naar huis. In 2024 hervatten ze de reis met een vreugdevol gevoel.
Als beeldend kunstenaar heeft Helene al haar ervaringen gefotografeerd en opgeschreven. Eenmaal thuis is ze, vooral de vele indrukken van de landschappen, gaan schilderen.
Helene had de smaak te pakken en in 2025 pakte ze de rugzak weer op en liep ze, deze keer, alleen van Porto naar Finisterre. En het was weer prachtig en goed.
Nog elke dag neemt Helene haar ervaringen van de wandelingen met zich mee. ‘Plezier hebben, geen oordeel, doorzetten, mededogen. Je openstellen en vooroordelen loslaten. Afkicken doe je nooit, het ontmoeten, de vriendschappen, de ontroering door de verhalen die je hoort, de gulheid, jong en oud zo verbonden.’
Expositie van 16 mei t/m 31 mei.
TheaterLoods Hoogwerf 8c in Naaldwijk.
Op 20 juni presenteert Andrea Haandrikman-Schraets Dreams of Shikoku: een boek en expositie over de Japanse 88-tempelroute, een eeuwenoude pelgrimsroute.
Voor dit project liep Andrea de route in 2023 en 2024, op zoek naar de verhalen en legendes rond de 88 tempels. Wat begon als een blog tijdens haar pelgrimage is uitgegroeid tot een boek en tentoonstelling bestaande uit 88 schilderingen in Delfts blauw, elk verbonden met een verhaal. Hierin worden de tempellegendes, haar kennismaking met de Japanse cultuur en tempels en haar eigen pelgrimservaringen met elkaar verweven.
Op 20 juni vindt de boekpresentatie plaats, samen met de opening van de expositie in de Theuniskapel in Weert. De tentoonstelling toont alle 88 schilderingen voor het eerst samen en is daarnaast te bezoeken op 21, 27 en 28 juni (11.00–17.00 uur).
Het boek kan tijdens de expositie worden ingezien en is beschikbaar via reservering vooraf of wordt nageleverd. De expositie is vrij toegankelijk.
Terwijl de meeste dertigers vastzitten in de ratrace van 9-tot-5, kozen Thijs Haegens en Gepke Bruinsma voor een radicaal ander pad. Samen met hun driejarige dochter Femke runnen zij nu El Texu | Casa Tranquila aan de Camino Primitivo. Geen standaard herberg, maar een ‘thuishaven’ waar maskers afvallen en de ziel tot rust komt.
Voor eigenaresse Gepke is de herberg het resultaat van een persoonlijke transformatie. In 2021 liep ze als ervaren managerscoach vast in een burn-out. ‘Ik werd geleefd en probeerde een put te vullen die nooit vol raakte,’ vertelt ze. Tijdens haar eigen pelgrimstochten ontdekte ze de helende kracht van de camino, maar miste ze een luisterend oor – een ‘Camino Buddy’. Dit gemis zette ze om in kracht: ze richtte Camino Soul Travel op en droomde van een eigen herberg.
Die droom werd werkelijkheid toen ze Thijs ontmoette. Thijs, die eerder al alles in Nederland verkocht om als hovenier in Zuid-Spanje rust te vinden, bleek de geboren gastheer die de herberg compleet maakte. In 2024 vonden zij hun plek in La Espina, precies aan de route waar Gepke ooit haar eerste stappen als pelgrim zette.
Over El Texu | Casa Tranquila
El Texu is een kleinschalige herberg aan de Camino Primitivo. Gelegen in La Espina, strategisch tussen de gebruikelijke etappes in, biedt de herberg een perfect rustpunt voor wie kortere of juist langere afstanden wil lopen. Met slechts vier bedden per kamer, fris katoenen beddengoed en persoonlijke aandacht, voelt een verblijf meer als thuiskomen dan als een overnachting. Het biedt pelgrims een volledige ervaring inclusief wasservice, tapas, gezamenlijke maaltijden en uitgebreid ontbijt.
Arno en Huberta laten na het verschijnen van hun vorige boek, Reizen langs de Sterrenweg, opnieuw van zich horen met een uitgave die zij zelf als een wandelmaatje omschrijven. Die typering blijkt treffend: het boekje heeft een handzaam pocketformaat en past moeiteloos in een broekzak. Daarnaast is er een stapel kaartjes bijgevoegd met uiteenlopende tips, uitspraken en spirituele intenties.
Ook dit werk vormt weer een creatieve bundeling die de lezer op weg wil helpen en houden; een soort EHBO-kit voor de spiritueel gevoelige pelgrim. Het geheel is goed geschreven, toegankelijk en leerzaam. De vragen die worden gesteld zetten aan tot innerlijke reflectie. Opvallend is bovendien de verzorgde en aansprekende vormgeving. In minder dan twee uur zijn zowel het boekje als de kaartjes door te nemen, al zal wat beklijft per lezer verschillen.
De kaarten functioneren vooral als een metgezel voor de ziel, terwijl het boekje helpt om inzicht te krijgen in het waarom van de tocht, hoe die kan worden ondernomen en hoe je je onderweg tot anderen en onverwachte situaties kunt verhouden. De opzet en inhoud zijn eigenzinnig en origineel.
Voor wie niet:
Voor de zelfuitvinders: mensen die alles volledig op eigen kracht willen ervaren, inclusief alle mislukkingen en de euforie van het slagen zonder externe steun. Ook wie weinig affiniteit heeft met spiritualiteit kan dit boekje – hoe klein en licht ook – beter laten liggen.
Voor wie wel:
Voor lezers die zichzelf vragen stellen over nut, verwachtingen, ambitie en einddoelen, en die openstaan voor een vleugje spiritualiteit. Voor hen kan dit boekje een waardevolle aanvulling zijn op hun tocht.
Het boekje is in te zien via de link hieronder.
Recensie door Peter Stoks.
Er zijn weer nieuwe afleveringen verschenen in Camino NL:
Ultreia is een uitgave van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob. Voor meer informatie en nieuws zie de website www.santiago.nl en de Facebookpagina Nederlands Genootschap van Sint Jacob | Facebook, waar je ook tips en ervaringen kunt uitwisselen met andere pelgrims.
Redactie: Miranda Rijkers
Tegenlezers: Ellen Eumelen en Janine Verhaaf
Verzending: Han Lasance
Deadline/publicatiedatum: de Ultreia verschijnt rond de 20e van iedere maand.
Wij zien je kopij in Word, maximaal 300 woorden, platte tekst zonder opmaak graag voor de 15e, bij voorkeur met een relevante foto/afbeelding in Jpeg/Jpg (met bronvermelding) erbij. Wij gaan ervan uit dat wij deze foto dan vrij mogen gebruiken en zien je bijdrage graag tegemoet op ultreia@santiago.nl.
Let op: indien anders dan bovenstaand aangeleverd behouden wij ons het recht voor de kopij aan te passen!
Foto’s: voor deze Ultreia is gebruik gemaakt van foto’s van https://pixabay.com/
Algemene informatie: het mailadres ultreia@santiago.nl is uitsluitend bedoeld voor kopij! Wijzigingen in het lidmaatschap kun je zelf via je persoonlijke account op www.santiago.nl regelen. Voor vragen over de vereniging of anderszins kun je een mailtje sturen naar info@santiago.nl
Vertrouwenspersonen: het genootschap heeft vertrouwenspersonen die je kunt benaderen indien er sprake is van ongewenst gedrag of voor een vertrouwelijk gesprek. Voor nadere informatie: https://www.santiago.nl/genootschap/vertrouwenspersonen/
