In deze Ultreia staan de eerste artikelen over het aankomende 40-jarig jubileum van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob dit jaar. Zoals in het artikel ‘Ons genootschap jubileert en dat vieren we!’ staat, zal alle informatie over activiteiten worden gecommuniceerd via de website www.santiago.nl en de Ultreia.
Terwijl de sneeuw amper van de weg af is, hoor ik om mij heen al de eerste voorzichtige plannen om op pad te gaan. Als je nog inspiratie nodig hebt … bij het artikel ‘Camino Europa Compostela’ zit een foto van een kaart van alle wegen die naar Santiago de Compostela leiden. Als je al besloten hebt de Camino del Norte te gaan doen lees dan het artikel ‘Gevraagd’. Wie weet zien we je dan terug in een nog te maken documentaire.
Tot slot nog een mooie tip van een bestuurslid. Dank hiervoor!! Vanaf 30 mei 2026 zijn er weer directe vluchten beschikbaar van en naar Santiago de Compostela. Meer informatie hierover is te lezen op: KLM start vluchten naar drie nieuwe Europese bestemmingen | Luchtvaartnieuws
Voor nu, succes met eventuele voorbereidingen van je wandeltocht en houd het nieuws over het 40-jarig jubileum in de gaten!
Louise de Bont
Op 13 december van het vorige jaar is in Amsterdam een landelijke bijeenkomst georganiseerd voor alle regiocontactpersonen en het bestuur. De Amsterdamse regiocommissie had het prima voor elkaar, een goed georganiseerde bijeenkomst met een rijke, afwisselende agenda op een prachtige plaats: de Tolhuistuin met een schitterend uitzicht over het IJ.
De werkgroep Communicatie trapte interactief af. Deelnemers werd gevraagd hoe ze de communicatie met de andere regio’s vonden (goed!) en de communicatie van de regio’s met werkgroepen (slecht!). Dit is wel een aandachtspunt!
Daarna kwam het bestuur aan het woord om toelichting te geven op het programma van het jubileumjaar 2026 en de naderende verhuizing uit het Janskerkhof, uiterlijk december 2027. Het meest concreet zijn besprekingen met Cervantes, een instituut voor de bevordering van de Spaanse taal en cultuur, op het Domplein in Utrecht. Maar ook andere mogelijkheden worden bekeken.
In de middag ontstond een levendige discussie over hoe het is om als vrijwilliger in een vrijwilligersorganisatie te werken, hoe we meer mensen zouden kunnen interesseren om vrijwilligerswerk binnen ons genootschap te doen en hoe we de leden beter kunnen betrekken bij onze Algemene Ledenvergaderingen.
De aanwezigen kijken terug op een geslaagde, interessante en gezellige regiodag. Volgend najaar gaat regio Den Bosch de regiodag organiseren.
Piet van Adrichem, voorzitter
In 2024 is de Camino Europa Compostela (CEC) opgericht, een vereniging van Europese Caminoverenigingen, die allemaal de bedevaart naar Santiago de Compostela willen bevorderen, daartoe routes maken en onderhouden en natuurlijk ook zorgen voor de nodige accommodatie voor de pelgrims die op een van de routes lopen of fietsen. De betrokken landen – het worden er steeds meer, nu in 2025 Slovenië en Litouwen zich hebben gemeld – wisselen informatie uit, zorgen dat routes goed op elkaar aansluiten en werken samen om hun ambities beter te kunnen realiseren.
Vorig jaar hield CEC in Malta een congres, waar alle leden in persoon aanwezig waren. Daar werden twee projecten gekozen (uit 14 projectvoorstellen) die uitgewerkt gaan worden en ingediend gaan worden bij de Europese Commissie in het kader van het Erasmus Plus programma. Zo hoopt CEC geld binnen te krijgen om deze projecten goed uit te werken.
Het eerste project dat gekozen is, is ons eigen ‘Pelgrimeren voor de jeugd’, dat samen met België, Roemenië en Denemarken is ingediend. Binnen dat project probeert Nederland kinderen van groep 8 en de brugklas kennis te laten maken met de kracht van pelgrimeren en de rituelen die horen bij de camino (steentje meenemen, stempels verzamelen, enz). De Deense Caminovereniging wil een project uitwerken dat zich meer richt op pelgrimeren voor teenagers, omdat er alarmerende signalen zijn over veel voorkomende depressiviteit bij deze jong-volwassenen, met name sinds de coronapandemie. In Roemenië richt men zich op de vele weeshuizen en wat pelgrimeren daar kan brengen aan gemeenschapszin en een betere mentale gezondheid.
Het tweede project gaat over de ‘Sterren van de camino’. Elk land kiest een of meer typerende, historische, cultuurrijke plaatsen langs een van hun Jacobswegen, die uitvoerig omschreven worden en zo in het zonnetje worden gezet.
Deze twee projecten hopen op Brusselse financiering, zodat ze met meer middelen beter uitgevoerd kunnen worden. Wordt vervolgd.
Piet van Adrichem, voorzitter
Vanaf 1 januari jl. is het mogelijk om je favoriete caminolied aan te melden voor de Camino Top 40. Pelgrims blijken een muzikale herinnering te hebben overgehouden aan hun tocht. In enkele nummers van de Jacobsstaf (jaargang 2014/2015) is daar in de rubriek ‘Mijn caminolied’ aandacht aan besteed.
Zo werd Jasper Koedam op weg naar Santiago geraakt door het lied Dagen van gras, dagen van stro van Spinvis, dat hij vooraf met een aantal andere nummers op zijn iPod had gezet. Halverwege zijn tocht werd in de Dordogne pas goed duidelijk wat de tekst voor hem betekende; hierdoor begreep Jasper waarom hij op pad was gegaan.
Kleed jezelf aan
Gooi alles weg
Neem een besluit
Doe als het moet
Alles opnieuw
Henk Kuppens speelde onderweg vanaf de eerste dag de melodie van het lied Zet de tijd stil van Pater Moeskroen op zijn mondharmonica. Voor medepelgrims of bij speciale gelegenheden, zoals op verzoek in een kerk. Ook na thuiskomst betekende het lied nog bijzonder veel voor Henk, die het ook als afscheidslied bij uitvaarten heeft gespeeld.
En zo zijn er ongetwijfeld meer speciale herinneringen aan een muziekstuk dat onderweg een rol voor de pelgrim heeft gespeeld. Heb je zelf ook een lied dat je tijdens de tocht naar Santiago hebt ontdekt of meegedragen? Aanmelden is mogelijk tot 1 maart 2026; van de inzendingen wordt een Top 40 samengesteld, die tijdens de voorjaarsbijeenkomst bekend wordt gemaakt.
Suggesties? Op de Franstalige website van Pierre Swalus via bijgaande button vind je – naast een heleboel wetenswaardigheden over het pelgrimeren in het algemeen – tevens een uitgebreide verzameling pelgrimsliederen die je inspiratie kunnen geven.
Het aanmelden van je caminolied kan via bijgaande button.
Werkgroep Ledenbijeenkomsten
Houd de Ultreia en de agenda op de website in de gaten.
Ter gelegenheid van het veertigjarig jubileum van ons genootschap vinden in de loop van dit jaar tal van evenementen plaats. En natuurlijk is het voor jou als lid belangrijk om te weten welke activiteiten waar plaatsvinden en hoe je eraan kunt deelnemen.
Alle activiteiten van de regio’s, het genootschap en de Camino Academie worden aangekondigd in de Ultreia en de agenda op onze website via bijgaande button.
Beide media fungeren als centrale informatiebron. Op die manier zorgen we dat je alle informatie over elk evenement gemakkelijk kunt terugvinden.
Vooraankondigingen en aankondigingen verschijnen allemaal in de Ultreia en via knoppen bij de berichten kun je dan snel meer informatie of het inschrijfformulier vinden. Ook vind je alle evenementen terug in de agenda op de website via bijgaande button.
Een extra reden om elke Ultreia goed te lezen, te beginnen met dit januarinummer, waarin al een paar tipjes van de sluier worden opgelicht. Zodat je bijvoorbeeld nu al de data voor het evenement ‘Langs de kust van Holland’ in je agenda kunt zetten. Of je kunt beraden op je deelname aan de schrijfwedstrijd. Of …
We wensen je een mooi jubileumjaar!
Dit jaar viert het Nederlands Genootschap van Sint Jacob zijn 40-jarig bestaan en de regio’s NH Benoorden ’t IJ, Bollenstreek-Rijnland en Den Haag hebben een jubileumprogramma ontwikkeld onder de titel LANGS DE KUST VAN HOLLAND.
We gaan doen waar de regio’s goed in zijn. In drie weekenden organiseren we wandelingen en fietstochten op de mooiste plekken van onze regio’s. Het derde en laatste weekend sluiten we ons evenement feestelijk af met een pelgrimsmaaltijd, een pop-up herberg en een muzikaal slotakkoord in de vorm van een inspirerende voorstelling waar je als deelnemer gratis naartoe kunt. Let op: deelname staat open voor leden uit héél Nederland!
De wandelingen zijn er telkens in twee varianten: een lange tocht van 20-25 kilometer en een korte van 12-15 kilometer. Voor de fietsers is de lengte van de routes 50-60 kilometer. Onderweg verzamel je stempels in een speciale ‘pelgrimspas’.
Na afloop kun je met je stempelkaart een Compostela ophalen in Den Haag. Je stempelkaart is tevens je entreebewijs voor de afsluitende bijeenkomst in Den Haag op zaterdag 19 september 2026.
Programma : LANGS DE KUST VAN HOLLAND:
Zaterdag 11 april 2026 fiets- en wandeltochten in de omgeving van Heiloo.
Zaterdag 30 mei 2026 fiets- en wandeltochten in de omgeving van Haarlem.
Zaterdag 19 september 2026 fiets- en wandeltochten in de omgeving van Den Haag.
Kosten: pelgrimsmaaltijd in de Grote Kerk van Den Haag € 20,– p/p; pop-up herberg in de Grote Kerk van Den Haag € 25,– p/p; afsluitende voorstelling in de Grote Kerk van Den Haag.
Start en finish: we starten tussen 09.30-11.00 uur en de finishtijd is uiterlijk 17.00 uur.
Het aantal slaapplaatsen in de pop-up herberg bedraagt 150 en voor de afsluitende activiteit met David Hordijk op 19 september zijn 300 plaatsen beschikbaar.
De inschrijving start in februari en de link vind je in de Ultreia van die maand.
Het pelgrimeren naar Jacobus in Santiago blijft trekken en fascineren. De jaarcijfers laten wederom een stijging zien. Vorig jaar registreerde het pelgrimsbureau in Santiago meer dan 530.000 pelgrims, ruim boven een half miljoen. Topper is nog steeds de Camino Francés, gevolgd door de route vanuit Porto.
Het aantal pelgrims vanuit Nederland nam ook toe: 5.962 te voet en 520 per fiets (in 2024: 5.794 voet en 494 per fiets). Het aandeel Nederlandse pelgrims is relatief klein, zo’n 1,27 %. Niettemin staat Nederland als klein land toch nog op plaats zestien in de landenrangorde van ontvangen compostela’s.
Meer over de populariteit van het pelgrimeren naar Santiago, in heden en verleden, is te vinden in het boek De Camino de Santiago in 101 voorwerpen dat dit voorjaar verschijnt als jubileumboek ter gelegenheid van het 40-jarig bestaan van het genootschap.
Het boek beschrijft en verbeeldt aan de hand van 101 voorwerpen de pelgrimage naar Santiago vanuit Nederlands perspectief door de eeuwen heen. Het biedt een prachtig overzicht van het ontstaan van de pelgrimstocht in de middeleeuwen, van het verval in de eeuwen die volgden en van de opmerkelijke hedendaagse populariteit. Een rijk geïllustreerd kijk-, lees- en bladerboek, een must voor elke pelgrim, een aanrader voor ieder ander.
Voor leden van het genootschap geldt bij voorinschrijving een prijs van
€ 19,50 (excl. verzendkosten). Na presentatie, 25 april 2026, geldt de boekhandelsprijs van € 24,95.
Aanmelden via de website van de Camino Academie via bijgaande button.
Geweldig! Dat vinden wij, de werkgroep Communicatie, namelijk ook. En … om dat doel te bereiken, hebben we al een plan onder de titel Iedereen Ambassadeur !
Maar … dat plan blijft een plan als zich niemand meldt om ons te ondersteunen. De werkgroep Communicatie bestaat nu uit slechts drie personen – Nelleke Boel, Ingeborg Schuitemaker en Francine van den Bergh – en wij zijn absoluut niet in staat om met z’n drieën uitvoering te geven aan alle aspecten van het communicatie-beleidsplan.
Dus vind je inderdaad dat vooral de interne communicatie van ons genootschap beter kan, meld je dan aan via de knop hieronder. We zoeken zowel strategische ondersteuning als versterking met leden die het liefst uitvoerend bezig zijn.
Het is, behalve heel nuttig, ook geweldig leuk om te doen: je leert je medeleden, mede-regiogenoten, medevrijwilligers achter de schermen enzovoort beter kennen. Misschien ontdek je in jezelf wel sluimerende talenten waar je heel blij van wordt.
Je kunt zo niet alleen iets terugdoen voor het genootschap, je nog meer verbonden voelen met ‘het gevoel van de camino’. Je grootste beloning als lid van de werkgroep Communicatie is dat je het werk van je medevrijwilligers leuker, effectiever en dankbaarder maakt!
Tot slot: als je de vraag boven deze oproep inderdaad met ‘ja’ beantwoordde, sta er dan ook even bij stil dat de werkgroep Communicatie in de huidige bezetting het communicatiebeleidsplan onmogelijk kan uitvoeren. Dus als zich uiterlijk 21 maart a.s. geen of te weinig nieuwe werkgroepleden hebben gemeld, betekent dat het einde van de werkgroep Communicatie.
Meer informatie over de werkgroep Communicatie via bijgaande button.
Als je eerst het beleidsplan wil lezen kun je dat aanvragen via bijgaande button.
De eerste maanden van het jaar staan bij Pelgrimsherberg Kafarnaüm traditiegetrouw in het teken van pelgrimeren. Pelgrimeren op de grote routepaden naar Santiago en Rome, maar er is ook aandacht voor pelgrimeren dicht bij huis.
Er is aandacht voor pelgrimeren als een manier om te herbronnen, wat ook je intenties mogen zijn. Een groot deel is gericht op praktische informatie over pelgrimeren.
Alhoewel pelgrims veelal te voet op pad gaan, is er ook een speciaal informatieweekend voor pelgrims die per fiets op pad gaan. De vrijwilligers die het Fietsweekend organiseren zijn ook nauw verbonden met Jacobike.
In 2026 is er voor het eerst ook een weekend speciaal gericht op ‘pelgrimeren dicht bij huis’.
We wonen immers op een kruispunt van pelgrimsroutes en we organiseren de Mini Pelgrimage rondom Vessem.
Bezinning
Voor pelgrims die het op prijs stellen, bieden wij een OpWegZending aan.
In een korte, eenvoudige ceremonie staan we stil bij jouw weg. Met teksten, muziek, een lichtritueel, of een ander passend ritueel willen we je gesterkt op jouw tocht sturen.
Je kunt een afspraak maken voor deze ceremonie als je op je tocht langs Vessem komt, maar we bieden ook twee keer een algemene ceremonie aan voor pelgrims die van huis of ergens anders vertrekken en ook stil willen staan bij de weg die ze zullen gaan.
Stilte
We vragen ook aandacht voor het Stilteweekend gericht op meditatie en voor Stilte in de winter.
In de eerste van de Seizoensstiltedagen in 2026 trekken we de natuur in en reflecteren op onszelf.
Wat bracht het afgelopen seizoen? Wat staat ons te wachten in het nieuwe seizoen?
Je bent van harte welkom in 2026 in Vessem.
Kijk voor alle activiteiten op ons activiteitenoverzicht via bijgaande button. Je vindt daar ook de mogelijkheid jezelf in te schrijven.
(of ken je iemand voor wie deze uitdaging precies op het juiste moment komt? )
Hou je van wandelen, ben je flexibel, fysiek én mentaal fit, en durf je uit je comfortzone te stappen? Camino Anders Bekeken organiseert een 14-daagse pelgrimstocht van circa 200 kilometer naar Santiago de Compostela. We zoeken zes wandelaars met een visuele beperking en zes goed ziende buddy’s die samen deze bijzondere ervaring willen aangaan.
We lopen zo’n twintig kilometer per dag, in weer en wind, en slapen in eenvoudige herbergen. Je reist met open blik, zonder oordeel, maar mét vertrouwen.
Linda (wandelaar): ’Ik ging mee voor de sportieve uitdaging, maar kwam thuis met een rugzak vol herinneringen en meer vertrouwen in mezelf en anderen. Ik heb grenzen verlegd, momenten afgezien én genoten van de verbondenheid.’
We dagen wandelaars met een visuele beperking uit om angsten te overwinnen en te ontdekken wat er wél kan. Je leert flexibel te zijn, krijgt meer zelfvertrouwen en ervaart hoe krachtig het is om samen gelijkwaardig onderweg te zijn. Je gebruikt al je zintuigen, neemt de omgeving op een andere manier waar.
Ruud (wandelaar): ‘Mijn beperkingen maken mij niet minder. Ik leerde grenzen stellen en meer voor mezelf opkomen.’
Evelien (buddy): ‘Ze zoeken geen zorgtijgers; je moet vooral zelf gemotiveerd zijn om de camino te lopen.’
Wil jij in 2026 als wandelaar of buddy deel uitmaken van deze unieke tocht, en kun je op de volgende data? Schrijf dan je motivatie en meld je nu aan!
Aanmelden kan tussen 1 februari en 15 maart via bijgaande button.
Pelgrimsoord Klooster Wittem organiseert niet alleen korte bezinningswandelingen rondom het klooster, maar is ook het vertrekpunt van meerdaagse tochten van drie tot tien dagen. In 2026 zijn dat er vier.
Meer informatie over deze meerdaagse wandeltochten is via bijgaande button verkrijgbaar bij pater Henk Erinkveld die samen met vrijwilliger Koert Koerts de tochten begeleidt.
Voor kortere pelgrimswandelingen, in lengte variërend van enkele uren tot een volle dag, kan men terecht bij de aan Klooster Wittem gelieerde Stichting Pelgrimswegen & Voetpaden. Het jaarprogramma is te downloaden via bijgaande button.
Loopt u de Camino del Norte in het najaar van 2026 en wilt u voor een intieme documentaire gevolgd worden tijdens de pelgrimstocht? Voor een nieuwe Teledoc-documentaire van regisseur Anneloek Sollart zijn ‘wij’ – filmproducent Tangerine Tree – op zoek naar Nederlandse wandelaars die in augustus/september 2026 de camino gaan lopen. De werktitel is Anna’s Herberg. Deze documentaire zal te zien zijn op televisie bij de NPO.
Anna’s Herberg is een portret over de route, met een kleine herberg aan de camino als rustpunt. Deze ‘donativo’ wordt gerund door Anna Visser. Na een periode van groot persoonlijk verlies vond Anna tijdens het lopen van haar pelgrimstocht de moed om een nieuw leven te beginnen in Spanje. In haar herberg ontvangt ze nu dagelijks wandelaars uit de hele wereld.
Tegen de achtergrond van het schitterende, ruige Noord-Spaanse landschap volgen we zowel Anna als de pelgrims: ze zijn op zoek naar rust, bezinning, herstel of simpelweg ‘lucht’ in hun bestaan. Hun verhalen raken aan universele thema’s als rouw, veerkracht, hoop en verbondenheid. Wandelen en mensen ontmoeten kan nieuwe inzichten geven in je leven.
Waarom roept de camino u?
Wat denkt u tijdens het wandelen te vinden?
Bent u van plan om in het najaar van 2026 de Camino del Norte te lopen en wilt u door Anneloek en haar filmteam gevolgd worden tijdens uw tocht, dan gaan we graag een keer met u in gesprek. Stuur een mail naar hannah@tangerinetree.nl waarin u vertelt wie u bent en waarom u de camino gaat lopen. We gaan vertrouwelijk om met uw informatie.
Alvast hartelijk dank voor uw reactie.
Hannah Dekker, Tangerine Tree
Er zijn weer nieuwe afleveringen verschenen in Camino NL:
– Henk Oudenes uit Boskoop begon een herberg in Portugal.
– De Camino van Jaleesa begon in Saint-Jean-Pied-de-Port en eindigde in New York.
– Elske Bollema en Bernt Mintjes begonnen een herberg op de Meseta. Hoe zou dat zijn?
– Jolijn Lubbers was op 23 december voor de tweede keer in de podcast te gast en vertelt over haar nieuwe avonturen.
– Diedrick Jansen liep de camino in 2010 en is nu voorzitter van de werkgroep hospitaleren in Roncesvalles.
De podcast Camino NL is te beluisteren via Spotify, Apple podcasts en via bijgaande button.
Gedurende het afgelopen jaar bleek dat de verzending van de Jacobsstaf niet altijd goed verloopt. We hebben ons best gedaan om de oorzaak te achterhalen en het probleem op te lossen. We gaan ervan uit dat het gelukt is, maar willen dat natuurlijk graag zeker weten.
Jacobsstaf #148 is in december 2025 verzonden en zou nu overal bezorgd moeten zijn. Heb jij (nog altijd) geen Jacobsstaf ontvangen? Laat het ons alsjeblieft via bijgaande button weten.
Namens de redactie Jacobsstaf hartelijk dank!
Ultreia is een uitgave van het Nederlands Genootschap van Sint Jacob. Voor meer informatie en nieuws zie de website www.santiago.nl en de Facebookpagina Nederlands Genootschap van Sint Jacob | Facebook, waar je ook tips en ervaringen kunt uitwisselen met andere pelgrims.
Redactie: Louise de Bont
Tegenlezers: Ellen Eumelen en Janine Verhaaf
Verzending: Han Lasance
Deadline/publicatiedatum: de Ultreia verschijnt rond de 20e van iedere maand.
Wij zien je kopij in Word, maximaal 300 woorden, platte tekst zonder opmaak graag voor de 15e, bij voorkeur met een relevante foto/afbeelding in Jpeg/Jpg (met bronvermelding) erbij. Wij gaan ervan uit dat wij deze foto dan vrij mogen gebruiken en zien je bijdrage graag tegemoet op ultreia@santiago.nl.
Let op: indien anders dan bovenstaand aangeleverd behouden wij ons het recht voor de kopij aan te passen!
Foto’s: voor deze Ultreia is gebruik gemaakt van foto’s van https://pixabay.com/
Algemene informatie: het mailadres ultreia@santiago.nl is uitsluitend bedoeld voor kopij! Wijzigingen in het lidmaatschap kun je zelf via je persoonlijke account op www.santiago.nl regelen. Voor vragen over de vereniging of anderszins kun je een mailtje sturen naar info@santiago.nl
Vertrouwenspersoon: het genootschap heeft vertrouwenspersonen die je kunt benaderen indien er sprake is van ongewenst gedrag of voor een vertrouwelijk gesprek. Voor nadere informatie: https://www.santiago.nl/genootschap/vertrouwenspersonen/
