De Camino Academie is los

Social Share

Het is donderdag 11 december, half elf: De aftrap van de Camino Academie is een feit, het forum voor wetenschappers en pelgrims staat.

Het is zover, het nieuwe forum Camino Academie presenteert zich met mooie mini conferentie 'Pelgrims Verhalen' in het Museum Catharijneconvent in Utrecht.
De Camino Academie is een initiatief van Tilburg University en het Nederlands Genootschap van Sint Jacob en zal zich bezig houden met het brede terrein van pelgrimage en bedevaart.

 

(Grote belangstelling.  Foto: Andre Brouwer)


110 Deelnemers (volle zaal) zien 4 blokken van 2 presentaties voorbijkomen. Het stramien voor de dag is duidelijk. Dagvoorzitter Paul Post trapt af en rijgt met vloeiende maar strakke hand de blokken van twee samenhangende presentaties aaneen en geeft ruimte voor korte discussies over die presentaties.

Pelgrimsverhalen zijn er in vele vormen en genres en ze zijn van alle tijden (vandaag tenminste van het jaar 381 tot nu). De functies zijn ook divers: als praktische gids, als reproductie van de pelgrimage of de plaats, als reclame of als presentatie van je Zelf.
´Ritual Criticism´ en ´Authenticity´ zijn kernwoorden voor vandaag.  We zullen zien dat ´ritual´en ´criticism´ elkaar aanvullen en dat ´authenticiteit´ ermee verweven is.

De verschillende presentaties worden hierna kort beschreven. De broodjeslunch geeft gelegenheid voor innerlijke sterking en onderlinge pelgrimsverhalen. Bestuurslid Danielle Lokin doet in het nawoord nog een poging de dagvoorzitter over te halen om een compostela te verwerven. Na de sluiting doet Café St. Jacques de rest.
Wat mij betreft, op naar de volgende. Alhoewel projectcoördinator Laura Cramwinckel een volgende meeting, bijvoorbeeld in de lente, nog niet wil bevestigen;-)

 

(Danielle Lokin tot Paul Post.  Foto: Andre Brouwer)

Een korte inventarisatie van de presentaties vandaag:


Vincent Hunnink gaat in op Egeria, een rijke dame die vanaf 381 een pelgrimsreis maakte en daar verslag van deed: Itinerarium Egeriae. Het oorspronkelijk Latijnse verslag is uniek: een reisverslag uit die tijd, geschreven door een vrouw nog wel. Ze deelt de Bijbelse kijk op haar reis die startte in Zuid Frankrijk of Spanje en haar in Palestina, Egypte en Syrië bracht.
Veel vragen roept ze op, maar haar verslag is alles wat we hebben.

Gert-Jan de Hoon gaat in op zijn ervaringen als wandelaar op de camino. Waarom ben ik hier? Wat doe ik op dit pad? Wat doet de camino met je? Op al deze vragen komt een antwoord.

Hanneke van Asperen gaat met ons op mentale bedevaart, ze vertelt over 'pelgrimages in de geest' in sommige laat-middeleeuwse boeken. De lezer kan zich via teksten en religieuze oefeningen helemaal inleven in een tocht. Bijvoorbeeld naar 7 kerken in Rome of door Jeruzalem, compleet met de afstanden tussen de verschillende plaatsen. De tocht echt doorleven zoals je op het schilderij ‘Passie van Christus’ van Hans Memling de hele passietocht kunt meebeleven.

 

(Hans Memling, Passie van Christus.  Bron: Wikipedia)

Luit Mols neemt ons mee naar de Hadj in Mekka. Daar past de Camino de Santiago wat pelgrimsaantallen betreft zeker 12 keer in. De pelgrims hebben wellicht andere beweegredenen en het doel (de Ka'ba) is belangrijker dan de reis erheen. Maar verder zijn er ook veel overeenkomsten: certificaten, souvenirs, grote drukte, selfies, ergernis en vreugde.

 

Nu wordt het wat moeilijker. Je moest er gewoon bij zijn!
Chris van der Heijden fietste in zijn studententijd naar Santiago de Compostela en draagt een stukje van zijn tocht in 1978 voor. Een tijd waarin een pelgrim in Frankrijk bezienswaardig is en de overbejaarde monniken in een klooster deze gelegenheid tot uitbundig vieren niet voorbij laten gaan. Het zal hen tot in lengte der jaren heugen. Of de kennismaking met een Portugese schone in een vuile Spaanse bar ook celibatair afloopt?
Dit was pas een authentieke pelgrimstocht, vertelt Chris.


Wijnand Boon start meer dan 30 jaar later zijn pelgrimage, en die is nog steeds authentiek. Koningin Beatrix sprak over het gevaar van eenzaamheid en social media. Oh, zegt Wijnand, en hij gaat op stap. Social media helpen met routes en onderkomens, helpen met publiciteit en met contacten. Social media zijn zelfs de kern in zijn tocht. Tot hij na Santiago de Compostela en Lissabon in Italië een breakdown krijgt en de verplichting tot publiceren en communiceren relativeren kan. Toch loopt hij zijn route verder, tot aan Istanbul.  De verdere reis naar Jeruzalem via Syrië was in 2013 minder raadzaam.

Het laatste blok tenslotte.
Peter Jan Margry bespreekt een onderzoek naar de kleine camino, de Camino Finisterre. 'De kerk' heeft graag een mooi einde aan de camino in Santiago de Compostela. Animo groeit bij de pelgrims om er nog een stuk van 89 kilometer aan te breiden tot hij de zon kan zien ondergaan bij Cape Finisterre. En waarom dan wel? Omdat deze ‘camino’ een niet-christelijke is, een oer-camino, omdat het een mooier ritueel einde is, omdat het gewoon een mooi traject is of omdat de Camino Francés te druk is.
Wellicht dat de route over enige tijd opgenomen gaat worden in het camino netwerk, alhoewel de pelgrims zich daar niet zo druk om schijnen te maken.
Geheimtip: Te druk? Vanaf Denver loopt de Camino del Norte a Chimayo. Een ‘camino’ naar El Santuario de Chimayó, compleet met stempels, souvenirs en certificaat. De camino zoekt haar wegen!

 

(Peter Jan Margry gaat naar het einde van de wereld.  Foto: Andre Brouwer)


Suzanne van der Beek gaat tot slot in op de moderne pelgrim die voortbouwt op de twee traditionele aspecten van liminaliteit (Je verlaat de thuishaven, staat opener voor het nieuwe en onverwachte) en communitas (Ik ontmoette ontzettend veel, hulpvaardige en lieve mensen) en het aspect van sacraliteit.
De stap naar Twitter of een weblog lijkt groot. Kan Twitter bijvoorbeeld wel een sacrale boodschap overbrengen?
“It’s raining.”
“No, it’s not raining, it’s blessing!”
Een blog blijkt belangrijk in het contact met het thuisfront. Tegelijkertijd is de pelgrim een pelgrim, staat in contact met vrienden thuis en geeft als vader een reactie op een opmerking van zijn kind. Een andere invulling van liminaliteit, de ‘connected presence’.
Suzanne gaat ook nog kort in op het Pelgrimsdagboek, een app voor iPhone of iPad, en de connectie met de ‘pelgrimsverhalendatabank’ Pilnar.