Laatste nieuws

Druk ??
Zó (zie bijgaande foto) had menigeen zich het Heilig Jaar 2010 voorgesteld.

Enquête door jongere van 14
Een jonge student en toekomstig pelgrim van 14 jaar vraagt of u zijn enquête wilt invullen.

Cursus Heilige plaatsen
Hovo Nijmegen organiseert in het najaar zes bijeenkomsten onder leiding van Thomas Quartier

Oprichting van de Stichting Vrienden van Sint Jacob
Onlangs passeerde de akte van oprichting bij het notariskantoor van Doorne te Amsterdam.

Pelgrim en thuisblijver op de radio
Ons lid Theo den Otter en zijn vrouw vertelden onlangs in het programma van Hans van Willigenburg. Via de site van Theo is dit fragment te beluisteren

Burgemeester Wolfsen geeft startsein Camino 2010
Burgemeester Aleid Wolfsen van Utrecht gaf startsein voor Europa Camino 2010

Nieuws over Europa Camino 2010
De drie estafette's door Nederland (naar Duitsland, naar België en door Limburg) beginnen aardig vorm te krijgen.

Nieuwsarchief

Olieraffinaderij op de Vía de la Plata?

Hierbij de oproep (in vertaling) van de Amigos de la Vía de la Plata om te protesteren tegen de vestiging van een raffinaderij in het zuiden van de provincie Extramadura.

André Brouwer, 23 februari 2009

Internationale protestmars en informatiedag op zaterdag 7 maart 2009
GEEN RAFFINADERIJ / REFINERÍA NO,
voor de bescherming van de VÍA DE LA PLATA - CAMINO DE SANTIAGO
en voor duurzaam toerisme

1. Rechtvaardiging en bedoelingen van deze oproep:
Vanwege een verontreinigend project voor een olieraffinaderij (bekend onder de naam ‘Refinería Balboa’) op het landgoed van San Jorge (bij Los Santos de Maimona, Badajoz), precies op het traject van de Vía de la Plata - Camino Mozárabe de Santiago, worden alle associaties van vrienden van de Camino van Santiago, cultuurminnaars, wandelaars, fietsers, milieubeschermers, burgerinitiatieven etc. en allen die op persoonlijke motieven betrokken zijn bij de bescherming van ons cultureel, geestelijk en natuurlijk erfgoed opgeroepen voor een MANIFESTATIE -PROTESTMARS (zonder enig politiek oogmerk) ter bescherming van de integriteit en het gebied van deze transcendente route in de geschiedenis en cultuur van Spanje, Europa en daarbuiten en van deze belangrijke en voorouderlijke Jacobsweg.

De route van de Vía de la Plata – Camino de Santiago staat op de nominatie om benoemd te worden tot het Cultureel Welzijn (Bien de Interés Cultural). Zo staat hij ook op de lijst van de Unesco als vooraanstaand kandidaat voor benoeming tot het Werelderfgoed. Het is hierom dat deze oproep ook het doel heeft om een waarlijk model van “duurzame ontwikkeling” (“voldoen aan de behoefte van de hedendaagse generaties zonder inbreuk te doen op de mogelijkheden van toekomstige generaties”) te beschermen, doen respecteren en initiëren door middel van een bestemmingsplan dat geen afbreuk doet aan ons erfgoed en haar huidig en toekomstig potentieel. En vanwege het feit dat de Vía de la Plata – Camino de Santiago een benijdenswaardige en attractieve hulpbron in sociaal, milieu en economisch opzicht is, moet hij beschermd worden en worden veiliggesteld tegen brutale inbreuken, die zorgwekkend en niet terug te draaien zijn, zodat ook onze toekomstige generaties van dit rijk en levend erfgoed kunnen genieten. Een ingrijpend petrochemisch project op zijn route zal ingaan tegen en onverenigbaar zijn met deze doelstellingen, aangenomen door de Spaanse staat, de Europese Unie en de Verenigde Naties.

Maar bovendien, het toekomstig belang van deze oproep is het feit dat als wij deze aanslag op de Vía de la Plata (route van een belangrijk historisch - artistiek en natuurlijk erfgoed) toestaan, er een ernstig bestuurlijk en juridisch precedent ontstaat bij onze regionale, nationale en Europese instellingen, dat de deuren opent voor iedere mogelijke aanslag (publieke werken zonder landschapsplanning, individuele projecten in strijd met het gezonde verstand, etc.) op de trajecten van het restant van onze belangrijkste historische routes en Jacobswegen (Francés, del Norte, Portugués etc.) en zo ons gehele culturele en spirituele erfgoed onbeschermd laat.

Daarom zetten we bij deze manifestatie - mars alles in dat wij liefhebben op zijn afzonderlijke paden; dat wat wij genieten van zijn mooie landschappen; dat wat wij leren van zijn duizenden sporen van vroeger; dat wat wij zien als een weg voor onze zuivere ontwikkeling... want alle historische wegen en bovenal die van Santiago zijn een “open universiteit” die onze geest verrijkt; een ongeëvenaarde ruimte voor de broederschap tussen de volkeren; een grootse mogelijkheid om onze “levenskwaliteit” te verbeteren... een ruimte, uiteindelijk, die van alle burgers is en die beschermd moet zijn, door ons en door onze instellingen die ons vertegenwoordigen, voor zijn ongeschonden voortbestaan.

2. Initiatiefnemers en medewerkenden:
Er moet opgemerkt worden dat deze manifestatie - mars geen enkel politiek oogmerk heeft, ze heeft alleen het veiligstellen van dit historisch-spiritueel en natuurlijk erfgoed tot doel. De oproep wordt gedaan door de verschillende ‘Amigos del Camino de Santiago – Via de la Plata’ associaties.
Verder werken mee: de ‘Asociación Galega de Amigos del Camiño de Santiago’, evenals het burgerplatform ‘Refinería No’; Het staat open aan alle associaties, instellingen en particulieren die de eerder genoemde doelstellingen nastreven.

3. De noodzaak van deze oproep tegen het project ‘Refinería Balboa’ op de Vía de la Plata – Camino de SantiagoHet project voor de aardolieraffinaderij (“Refinería Balboa”) is in de fase van “milieuevaluatie” door het Ministerie van Milieu, daarom hebben wij nog vele mogelijkheden om het af te wenden; vandaar het belang van deze internationale oproep op deze datum (7 Maart).

Na de studie van de effecten op het milieu voorgedragen door het ontwikkelingsbedrijf, Grupo Alfonso Gallardo (zie hun duistere staat van dienst via de weblink aan het einde van dit stuk), en waarin publieke fondsen deelnemen, met 20%, (via de ‘Sociedad de Fomento Industrial de Extremadura’, SOFIEX, ressorterend onder het bestuur van Extremadura) ontstond een grote sociale onrust, wat de voordracht van duizenden bezwaarschriften tegen het genoemde petrochemische project tot gevolg had, gemotiveerd door de talloze negatieve effecten, zorgwekkend en onomkeerbaar, die het zou veroorzaken.

Op dit moment worden zowel deze milieustudie als de bezwaarschriften gestuurd door talloze regionale, nationale en internationale instellingen (milieubeschermers, cultuurinstellingen, etc.; zo ook de ‘Amigos del Camino de Santiago – Vía de la Plata hebben er een dertigtal verstuurd, gebaseerd op de huidige wetgeving, met steun van meer dan 1000 handtekeningen) geëvalueerd door de technici van het ministerie van milieu. Hun milieu effectrapportage, die zowel positief als negatief kan uitpakken, verwachten wij te zien uitkomen ergens halverwege dit jaar 2009. Vandaar het belang van deze manifestatie - mars ter bescherming van de Vía de la Plata - Camino de Santiago, als sociaal drukmiddel voor onze instituten en instellingen: de Spaanse (het ministerie van milieu, het ministerie van cultuur en het ministerie van toerisme); de Europese (het niet nakomen van richtlijnen van de Europese Unie; ons Europa) en mondiaal (UNESCO).

In wezen kunnen we de effecten van het “Refinería Balboa” project zoals we het beschreven hebben, samenvatten in 5 groepen. De drie eersten zijn degenen die het meest invloed hebben op medisch en sociaal niveau. Dit zijn de volgende:

1. Op de GEZONDHEID: Los Santos de Maimona, Villafranca de los Barros en Fuente del Maestre zijn de dorpen die zich op enkele kilometers bevinden van de kankerverwekkende emissies, zoals aangetoond wordt door verschillende studies (Wereldorganisatie van de Gezondheid, etc.)
2. Op het MILIEU: talloze verontreinigende emissies in de atmosfeer; CO₂ veroorzaker van klimaatverandering, afvalwater met hoge waarden van zware metalen, chemische stoffen en een hoog zoutgehalte; een hoog watergebruik in een geografische omgeving met een gebrek aan dit vitale vloeibare element.
3. Op de ECONOMISCHE SECTOR VAN DE LANDBOUW VOOR DE VOEDSELPRODUCTIE: dit petrochemische project wil zich vestigen in het hart van een van de belangrijkste gebieden van niet bevloeide landbouw van Europa, de wijnbouw en olijventeelt streek van “Tierra de Barros”, met uitstekende wijnen “Denominación de Origen Ribera del Guadiana” en biologische en gezonde olijfolie bekroond met nationale en internationale prijzen; een activiteit die steeds meer welvaart en werkgelegenheid oplevert. Deze streek wordt doorsneden door de uiterst drukbereden Vía de la Plata snelweg, waardoor het een slecht beeld zal geven van de kwaliteit van deze gezonde producten (het zal zijn als het plaatsen van een raffinaderij precies op de Camino de Santiago Francés en in het hart van de Rioja wijngaarden, totale waanzin... )

Behalve deze drie groepen van negatieve effecten die het project “Refinería Balbao” met zich meebrengt op de gekozen locatie zijn er nog twee meer, die nog niet voldoende zijn belicht, niet aan de samenleving en niet aan de media; en hier is het dat wij, de Amigos del Camino Santiago – Vía de la Plata naar voren treden, en deze hiervoor genoemde doelen rechtdoen die aanleiding geven tot deze “Internationale Protestmars en Informatiedag, Refinería No, ter Verdediging van de Vía de la Plata-Camino de Santiago en het Duurzaam Toerisme”.
Deze twee effecten zijn:

4. Op het CULTUREEL ERFGOED VAN DE VÍA DE LA PLATA-CAMINO DE SANTIAGO: een ware “weg der wegen” (Tartésico, Romeins, Militair, Handels, Cultureel en die van Indië... en bovenal Camino Mozárabe de Santiago) die, zoals we gezegd hebben, door het centrale deel van de gekozen locatie van dit vervuilende project voor een aardolie raffinaderij leidt; een weg als erfdeel die kandidaat is om te worden verkozen tot het Werelderfgoed en een van de belangrijkste Jacobswegen, bekend over de hele wereld. Dit alles draagt eraan bij dat deze plaats zal worden omgevormd tot een internationaal forum van harten van alle plekken van deze planeet; een smeltkroes van culturen die zal dienen voor onze sociale en spirituele ontwikkeling; een ruimte voor broederschap tussen alle volkeren... Een weg zonder grenzen en voor de VREDE!

5. Op de ECONOMISCHE SECTOR VAN HET TOERISME: deze doorgangsweg, bekend als de “Ruta de la Plata” is de meest bereisde en belangrijkste verbindingsas van het toerisme in het westen van Spanje, en een van de belangrijkste van Europa. Deze zal historische trajecten omvatten: de Romeinse weg Vía de la Plata en de Mozarabische Camino de Santiago (die door de gekozen locatie lopen); en moderne infrastructuur: de spoorlijn, de autoweg Carretera Nacional 630 Gijón-Sevilla, en de snelweg Autovía de la Plata (dit alles op weinige kilometers van dit project). Dit alles maakt dat deze as een weg zal worden voor de economische ontwikkeling door het toerisme, en die een indirecte gunstige ontwikkeling zal moeten hebben op dingen zoals de kennis over de inheemse producten van deze omgeving. Het is alsof je in de belangrijkste winkelstraat van onze bevolking, op de belangrijkste plaats van onze culturele, natuurlijke en toeristische attracties, van onze heerlijke en gezonde producten... de voortbrengers van rijkdom en arbeidsplaatsen; een vuil bedrijf neerzet, vies ruikend, walmend, luidruchtig en ongezond; totaal onverenigbaar, anachronistisch, onsamenhangend en ruimtelijke ordening missend; vooral wanneer met regionale, nationale en Europese publieke fondsen grote investeringen in de Vía de la Plata zullen worden gedaan voor het herstel, de promotie en de sociaal economische rentabiliteit ervan.

4. Korte beschrijving van het project “Raffinaderij Balboa “ op de Vía de la Plata – Camino de Santiago:
De route van de Vía de la Plata – Camino de Santiago loopt precies middendoor de locatie die gepland is voor het project “Raffinaderij Balbao”. Daarvoor en kilometers er rond omheen zal de pelgrim, toerist of sporter een pluim van rook zien die de hem omringende blauwe horizon verduisterd en zal een indrukwekkende aardolie raffinaderij opdoemen (een industrieel proces dat door het ministerie van milieu is gecategoriseerd als een van de vijf meest vervuilende industrieën), en waarheen zijn voetstappen hem zullen leiden. Zeker dat enige trieste gedachten zullen opkomen in de hoofden van hen die deze eeuwenoude weg zullen gaan: “en naar deze zwarte stad van staal en rook leiden me de gele pijlen?“, “Hadden ze niet gezegd dat de Vía de la Plata – Camino de Santiago een benijdenswaardige omgeving was van cultuur en natuur, voor geestelijke verrijking en voor sportieve oefening en lichamelijke en mentale gezondheid?”.

Langzaam maar zeker brengen onze voetstappen ons onvermijdelijk naar de poorten van een petrochemisch bedrijf. Als verdoemden, als beklaagden zullen wij binnendringen in een vuile gevangenis... Twee ondraaglijke kilometers lang zullen wij op deze weg door het hart van een verontreinigende aardolieraffinaderij gaan (bovendien is dit slechts de het topje van de ijsberg, omdat het plan is om eromheen een petrochemisch industriegebied te maken, waardoor het te doorkruisen gebied nog veel uitgestrekter zal zijn.

Op slechts een luttele vijftal meters boven onze hoofden zullen zich drie grote bruggen aftekenen voor de doorgang van tankauto’s geladen met brandstoffen en voor een intens verkeer van overige voertuigen; hier moeten ook nog bij opgeteld worden de talloze pijpleidingen die van de ene naar de andere kant over ons heen gaan; dit alles vergezeld van ongezonde dampen, de geur van aardolie, een visuele impact, een verstikkende hitte te wijten aan het micro-klimaat dat hier ontstaat in deze omgeving van olie omvormers en zijn afgeleide petrochemische derivaten etc. Alhoewel het traject overbrugbaar zal zijn zullen wij opgenomen zijn in de “maag” van een zwarte stad van staal, rook en stank, tussen gigantische metalen constructies (talloze grote opslagtanks van 50 tot 90 meter hoogte, enorme brakende schoorstenen, etc.). Pelgrims, wandelaars, fietsers, toeristen... zullen twee oneindige kilometers reizen gevangen tussen staal en ernstige verontreiniging, op enkele meters omgeven, links, rechts en boven zich, door de rakende infrastructuren van een besmette omgeving. Dat alles zal een eindeloos “tunnel-effect” geven; dat daarmee gevoelsmatig het beeld van de culturele, natuurlijke en geestelijke aantrekkelijkheden van de Vía de la Plata – Camino de Santiago afbreekt.

Dat alles komt niet na aan verschillende regionale, nationale en Europese normen en richtlijnen ter behoud van het geestelijk-historisch erfgoed, van het toerisme en van duurzame ontwikkeling; wetten waarvan wij moeten eisen dat ze gerespecteerd worden door middel van deze mobilisatie van burgers waartoe jullie allen worden opgeroepen.

5. Datum en plaats van de bijeenkomst:
Datum: 7 maart 2009 (zaterdag)

Begin en eind van de mars: Het traject van de Vía de la Plata – Camino de Santiago dat aangetast zal worden door dit petrochemische project bevindt zich tussen de dorpen Los Santos de Maimona en Villafranca de los Barros, in het zuiden van Extremadura. Het is hierom dat het af te leggen traject tussen deze twee dorpskernen zal zijn; bij benadering zo’n 15 km. Deze protestmars–manifestatie stopt op de plek waar men dit petrochemisch project gepland heeft; daarom zal bij benadering de geplande tijd tussen vertrek, stop en aankomst zo’n 3,5 à 4 uur zijn.

6. Tijden en activiteiten:
De tijden en activiteiten zijn nog niet definitief en doordat het nogkan nog leiden onder enkele veranderingen. Bovendien zijn we onderworpen aan de bestuurlijke toestemmingen, omdat we publieke ruimte bezetten en het zal nodig zijn dat zij op gemeentelijk niveau ons de ruimte geven voor onze acties (het probleem ontstaat als de respectievelijke burgemeesters voor dit project zijn). In de komende dagen zullen wij elk van deze punten gaan bevestigen en zo het programma gaan vaststellen. Het begin voorstel zal bij benadering het volgende zijn:

10:00 Samenkomst: Plaza de España de Los Santos de Maimona (naast de parochie). gedurende deze tijd worden de wagens klaargemaakt, wordt de documentatie verdeeld, worden handtekeningen opgehaald om de bezwaarschriften die de Amigos del Camino de Santiago-Vía de la Plata hebben ingediend bij het ministerie van milieu.
11:00 Vertrek: Met aan het hoofd van de optocht enkele traditionele wagens van de Asociación de Amigos del Camino de Santiago-Vía de la Plata de Fuenterroble de Salvatierra (Salamanca) geleid door onze jonge, ondernemende en geliefde pastoor Blas. Een van deze wagens vervoert een mooi en geliefd houten beeld van een Jacobus als pelgrim. De andere wagens zullen thema’s hebben (van de wijn, van de olijfolie, etc.)
12:30 Aankomst op het landgoed van San Jorge: plaats van de locatie van project voor de olieraffinaderij. Voor of na het passeren ervan zal het Manifiesto en Defensa de la Vía de la Plata y de todos los Caminos de Santiago worden voorgelezen.
15:00 Aankomst in Villafranca de los Barros: op het la Plaza Corazón de María, naast de kerk.
15:00 tot 16:30 Maaltijd en volksfeest: Wij raden voor alle zekerheid aan om zelf eten mee te nemen (broodjes, etc.); wij zullen de wijn verzorgen en als het mogelijk zal zijn wat vlees roosteren. Er is het plan voor deelname van een folkloristische groep.
17:00 tot 19:00 De dag voor het behoud van de Vía de la Plata – Camino de Santiago: Dit zal bestaan uit drie spreekbeurten van ieder 20 minuten, een rondvraag en een korte poëzie voordracht, gevolgd door een muzikaal optreden door José Mª Maldonado met mooie liederen over zijn Camino ervaringen.
19:00 Sluiting
Samengevat zijn dit de doelstellingen en programma onderdelen van deze bijeenkomst, waarvan de inhoud bevestigd zal worden in de komende weken. Op dezelfde manier zullen we informatie geven over de hotels en albergues voor degenen die willen reserveren, vooral diegenen die van ver komen.

Wij hopen ook alle nationale en internationale media op te roepen (deze protestmars wil internationaal zijn, omdat ongeveer 40% van degenen die de Vía de la Plata – Camino de Santiago doen van buiten Spanje komen).

Komt allen! Het wordt een feest!... Ter bescherming ook van alle Jacobswegen, want zonder weg heb je geen pelgrims, noch wandelaars en verspreidt het woord, zodat heel de wereld verneemt dat bij een democratie de macht van het volk berust bij de deelname van de burgers.

Het is tijd dat wij ons mobiliseren ter bescherming van ons cultureel, geestelijk en natuurlijk erfgoed; al degenen hier, op de Vía de la Plata – Camino de Santiago sterk verbonden. Dat er rekening gehouden wordt met onze stem door de instellingen die zeggen ons te vertegenwoordigen; vooral nu, terwijl dit petrochemisch project, op deze overdrachtelijke en culturele Camino, in de fase is van de evaluatie van het effect op het milieu.

WIJ STAAN DE VERNIETIGING VAN ONZE HISTORISCHE EN SPECIAAL ONZE JACOBSWEGEN NIET TOE!

WIJ KUNNEN NIET TOELATEN DAT ER BARBAARSE PRECEDENTEN WORDEN GESCHAPEN DOOR ONZE REGELGEVERS, WIJ ZETTEN HIER VEEL OP HET SPEL!

GEEN RAFFINADERIJ!
VOOR DE VÍA DE LA PLATA – CAMINO DE SANTIAGO ALS ZUIVER VOORBEELD VAN DUURZAME ONTWIKKELING!

Tot snel, wij zullen elkaar zien op de Camino.

Diego Muñoz Hidalgo
(als vertegenwoordiger van de Amigos de la Vía de la Plata-Camino de Santiago)

Tlf.: 606-19 45 82
e-mail: diegobeturiense@hotmail.com

Meer informatie (in het Spaans):
www.amigosdelcamino.com
www.plataformarefineriano.comwww.afectadosporgallardo.com
http://jovenescontralarefineria.blogspot.com

Vertaling: Hans Boersma

Hieronder de originele Spaanse tekst

SPAANSE TEKST

Los Santos de Maimona a 18 de Enero de 2009
MARCHA INTERNACIONAL Y JORNADA INFORMATIVA,
REFINERÍA NO,
EN DEFENSA DE LA VÍA DE LA PLATA-CAMINO DE SANTIAGO
Y DEL TURISMO SOSTENIBLE
1º)- JUSTIFICACIÓN Y OBJETIVOS DE ESTA CONVOCATORIA:
Con motivo de un contaminante proyecto de refinería de petróleo (conocido con el nombre “Refinería
Balboa”) en la Finca de San Jorge (Los Santos de Maimona, Badajoz), justamente encima del trazado de la
Vía de la Plata-Camino Mozárabe de Santiago, se convoca a todas las
asociaciones de Amigos del Camino de Santiago, culturales, senderistas, ciclistas, ecologistas, plataformas
ciudadanas, etc., y a todos aquellos que a título individual estén sensibilizados en la protección de nuestro
Patrimonio Cultural, Espiritual y Natural… a una MANIFESTACIÓN-MARCHA REIVINDICATIVA (sin
interés político alguno) en defensa de la integridad y del entorno de este trascendental itinerario en la Historia
y en la Cultura española, europea y universal, e importante y ancestral camino jacobeo.
Hay que decir que su trazado se pretende declarar Bien de Interés Cultural. Igualmente está en la lista
de la UNESCO como candidata preferente para su declaración como PATRIMONIO DE LA HUMANIDAD.
Es, por todo esto, que esta convocatoria pretende también: defender, hacer respetar e impulsar un verdadero
modelo de “DESARROLLO SOSTENIBLE” (“Satisfacer las necesidades de las generaciones presentes sin
comprometer las posibilidades de las generaciones futuras para satisfacer sus propias necesidades”) por
medio de una planificada “ordenación del territorio” que no afecte a nuestros valores patrimoniales y a sus
potencialidades, presentes y futuras. Y es que la Vía de la Plata-Camino de Santiago es un envidiable y
atractivo recurso social, medioambiental y económico que hay que proteger, salvaguardándolo de brutales
impactos, críticos e irreversibles, para que este rico y vivo Patrimonio pueda seguir siendo disfrutado por
nuestras futuras generaciones. Un impactante proyecto petroquímico sobre su recorrido, iría en contra y sería
aquí incompatible con estos objetivos, asumidos por el Estado Español, por la Unión Europea y por la ONU.
Pero, además, la trascendencia de esta convocatoria es el hecho de que si permitimos este atentado a la
Vía de la Plata-Camino de Santiago (itinerario con un importante Patrimonio Histórico-Artístico y Natural),
se crearía un gravísimo precedente administrativo-jurídico en nuestras instituciones regionales, nacionales y
europea, que abriría las puertas para cualquier otro atropello (obra pública sin planificación territorial,
proyectos privados aberrantes, etc.) sobre los trazados del resto de nuestros principales itinerarios históricos y
Caminos de Santiago (Francés, del Norte, Portugués, etc.); quedando así todo este Patrimonio cultural y
espiritual desprotegido.
Por tanto, en esta marcha-manifestación nos jugamos mucho todos los que amamos sus distintos
senderos; los que gozamos de sus bellos paisajes; los que aprendemos de sus huellas milenarias; los que
vemos una vía para nuestro limpio desarrollo… pues todos los caminos históricos, y en especial los de
Santiago, son una “universidad abierta” que enriquecen nuestro espíritu; un espacio inigualable para la
hermandad entre los pueblos; una gran oportunidad para mejorar nuestra “calidad de vida”… un espacio, en
definitiva, que es de todos los ciudadanos y que ha de ser protegido, por nosotros y por nuestras instituciones
que nos representan, para su íntegra perdurabilidad.
2º)- CONVOCAN Y COLABORAN:
Hay que advertir que esta marcha-manifestación es ajena a intereses políticos, sólo pretende
salvaguardar este Patrimonio Histórico-Espiritual y Natural. La convocatoria lo hacen las diversas
asociaciones de Amigos del Camino de Santiago-Vía de la Plata.
2
Por otro lado colaboran: la Asociación Galega de Amigos del Camiño de Santiago, así como la
Plataforma Ciudadana Refinería No; estando abierta a todas aquellas asociaciones, entidades y particulares
que persigan los objetivos anteriormente expuestos.
3º)- NECESIDAD DE ESTA CONVOCATORIA CONTRA EL PROYECTO “REFINERÍA
BALBOA” SOBRE LA VÍA DE LA PLATA-CAMINO DE SANTIAGO:
El aún proyecto de refinería de petróleo (“Refinería Balboa”) está en fase de “evaluación ambiental”
por parte del Ministerio de Medio Ambiente, por lo que aún tenemos muchas posibilidades de pararlo; de ahí
la importancia de esta convocatoria internacional en estas fechas (7 de Marzo).
Tras el Estudio de Impacto Ambiental presentado por el empresario promotor, Grupo Alfonso Gallardo
(ver su oscuro historial en las web de enlace al final de este escrito), y en donde participan, con un 20 %,
fondos públicos (a través de la Sociedad de Fomento Industrial de Extremadura, SOFIEX, dependiente de la
Junta de Extremadura); se originó una gran crispación social, lo que originó la presentación de miles de
alegaciones en contra de dicho proyecto petroquímico, motivadas por sus múltiples impactos negativos,
críticos e irreversibles, que se producirían.
Actualmente tanto este E.I.A. como las alegaciones enviadas por innumerables asociaciones regionales,
nacionales e internacionales (ecologistas, culturales, etc.; así también los Amigos del Camino de Santiago-Vía
de la Plata hemos mandado una treintena, fundamentadas en la legislación vigente, con el apoyo de más de
1.000 firmas), están siendo evaluadas por los técnicos del Ministerio de Medio Ambiente. Su “Declaración de
Impacto”, que puede ser positiva o negativa, esperamos sea emitida a mediados de este año 2009. De ahí la
importancia de esta Marcha-Manifestación en defensa de la Vía de la Plata-Camino de Santiago, como
fórmula de presión social ante nuestras instituciones y entidades: españolas (Ministerio de Medio Ambiente,
el de Cultura y el de Turismo); europeas (pues se incumplirían Directivas de la Unión Europea; Europa
Nostra); y mundiales (UNESCO).
Básicamente los impactos del proyecto “Refinería Balboa”, a los que hemos hecho mención, los
podríamos resumir en 5 grupos. Los 3 primeros son los que más han trascendido a nivel mediático y social, y
son los siguientes:
1)- A la SALUD: Los Santos de Maimona, Villafranca de los Barros y Fuente del Maestre se
encontrarían a escasos kilómetros de sus emisiones cancerígenas, como así lo demuestran diversos estudios
(Organización Mundial de la Salud, etc);
2)- Al MEDIOAMBIENTE: innumerables emisiones contaminantes a la atmósfera; CO2 causante del
cambio climático; aguas residuales con altos índices de metales pesados, químicos y alta salinidad; gran
consumo de agua en un entorno geográfico carente de este vital líquido elemento, etc.;
3)- Al SECTOR ECONÓMICO AGROALIMENTARIO: este proyecto petroquímico se pretende hacer
en el corazón de unas de las tierras más importantes de cultivo de secano de Europa: la comarca vitivinícola y
de olivar de “Tierra de Barros”, con ricos vinos “Denominación de Origen Ribera del Guadiana”, y
ecológicos y saludables aceites con premios nacionales e internacionales; actividad que está generando cada
vez más riqueza y empleo. Esta Comarca está surcada por la transitadísima Vía de la Plata, por lo que sería
una mala imagen a la calidad de estos sanos productos (sería como poner una refinería justamente encima del
Camino de Santiago Francés y en el corazón de los viñedos de la Rioja, una total aberración…).
A parte de estos tres grupos de impactos negativos que conllevaría el proyecto “Refinería Balboa” en la
ubicación elegida; hay 2 más, pero que no han trascendido lo suficiente ni en la sociedad ni en los medios de
comunicación; y es ahí en donde entramos nosotros, los Amigos del Camino de Santiago-Vía de la Plata, y
que justifican los objetivos anteriormente mencionados que motivan esta “Marcha Internacional y Jornada
Informativa, Refinería No, en Defensa de la Vía de la Plata-Camino de Santiago y del Turismo Sostenible”.
Estos dos impactos son:
4)- Al PATRIMONIO CULTURAL DE LA VÍA DE LA PLATA-CAMINO DE SANTIAGO: un
verdadero “Camino de Caminos” (Tartésico, Romano, Militar, Comercial, Cultural, el de las Indias… y, sobre
3
todo, Camino Mozárabe de Santiago) que, como hemos dicho, pasa por el interior de la ubicación propuesta
de este contaminante proyecto de refinería de petróleo; un legado caminero que es candidato a ser declarado
Patrimonio de la Humanidad, y uno de los caminos jacobeos más importantes, reconocido mundialmente.
Todo ello está contribuyendo a que este espacio se esté convirtiendo en un foro internacional de corazones
venidos de todos los puntos del planeta; un crisol de culturas que está sirviendo para nuestro desarrollo social
y espiritual; un espacio para la fraternidad entre todos los pueblos… ¡un camino sin fronteras y para la PAZ!
5)- Al SECTOR ECONÓMICO DEL TURISMO: este corredor viario, conocido como “Ruta de la
Plata”, es el más transitado y el más importante eje vertebrador del turismo del occidente de España, y uno de
los más importantes de Europa. Éste comprendería tazados históricos: la calzada romana Vía de la Plata y el
Camino Mozárabe de Santiago (que pasarían por dentro de la ubicación elegida); y modernas infraestructuras:
el Ferrocarril, la Carretera Nacional 630 Gijón-Sevilla y la Autovía de la Plata (todos a escasos metros de este
proyecto). Todo ello hace que este eje sea un camino para el desarrollo económico por medio del turismo, a
los que habría que sumar sus beneficios indirectos como es el conocimiento de los autóctonos productos de su
entorno. Metafóricamente es como poner, en la principal avenida comercial de nuestra población, en el
principal escaparate de nuestros atractivos culturales, naturales y turísticos, de nuestros ricos y sanos
productos… generadores todos ellos de riqueza y puestos de trabajo; una empresa sucia, maloliente,
humeante, ruidosa e insalubre; totalmente incompatible, anacrónico, incoherente y carente de ordenación del
territorio; sobre todo cuando, con fondos públicos regionales, nacionales y europeos, se están haciendo
grandes inversiones en la Vía de la Plata para su recuperación, promoción y rentabilización socioeconómica.
4º)- BREVE DESCRIPCIÓN DEL PROYECTO “REFINERÍA BALBOA” SOBRE LA VÍA DE LA
PLATA-CAMINO DE SANTIAGO:
El trazado de la Vía de la Plata-Camino de Santiago pasa justamente por el medio de la ubicación
propuesta del proyecto “Refinería Balboa” (ver las láminas al final de este escrito). Antes, y a varios
kilómetros a la redonda, el peregrino, turista o deportista, vería una “boina” de humo que ensuciaría el
horizonte azul que le acompaña, y surgida de una impactante refinería de petróleo (un modelo industrial
catalogado, por el Ministerio de Medio Ambiente, de las 5 industrias más contaminantes) a donde
encaminaría sus pasos. Seguro que algunas tristes reflexiones surgirían en las mentes de los que anduviesen
por este camino milenario: “¿y a esa negra ciudad de hierros y humos me dirigen las flechas amarillas?”,
“¿no decían que la Vía de la Plata-Camino de Santiago era un entorno envidiable, de cultura y naturaleza,
para el enriquecimiento espiritual, y para la práctica deportiva y de salud física y mental?...”.
Poco a poco los pasos nos llevarían, inevitablemente, a las puertas de una petroquímica. Como
condenados, como reos, nos introduciríamos en una sucia cárcel… A lo largo de 2 insufribles kilómetros, por
este Camino andaríamos por el corazón de una contaminante refinería de petróleo (además, esto es sólo la
punta de iceberg, pues se pretende hacer en su entorno un “polo petroquímico”, por lo que el trazado a
recorrer sería más extenso).
A tan sólo 5 metros escasos de nuestras cabezas se proyectan tres grandes puentes para el paso de
cientos de camiones cisternas cargados de combustibles y para un intenso tráfico de otros vehículos; a lo que
habría que sumar también innumerables tuberías que nos sobrevolarían de un lado a otro; todo ello
acompañado de humos insalubres, olores petroquímicos, incorregibles impactos visuales, calor asfixiante
debido al microclima creado en este entorno de trasformaciones del petróleo en sus diversos derivados
petroquímicos, etc. Aunque el trazado seguiría siendo transitable, nos internaríamos en las “tripas” de una
negra ciudad de hierros, humos y malos olores entre gigantescas infraestructuras metálicas (grandes e
innumerables depósitos de 50 y 90 metros de altura, enormes chimeneas vomitivas, etc.). Peregrinos,
senderistas, ciclistas, turistas… viajarían por 2 interminables kms. aprisionados entre hierros y grave
polución; rodeados a escasos metros, a izquierda, derecha y por encima, de impactantes infraestructuras de un
contaminante ambiente. Todo ello daría lugar a un interminable “efecto túnel”; rompiendo, emocionalmente,
la visión de los atractivos culturales, naturales y espirituales de la Vía de la Plata-Camino de Santiago.
Todo ello incumpliría diversas normativas regionales, nacionales y directivas europeas en defensa del
Patrimonio Histórico-Espiritual, del Turismo y del Desarrollo Sostenible; leyes que hemos de exigir que se
respeten con esta movilización ciudadana a la que estáis todos convocados.
4
5º)- FECHA Y LUGAR DE LA CONVOCATORIA:
Fecha: 7 de Marzo de 2009 (Sábado).
Origen y Final de la Marcha: El tramo de la Vía de la Plata-Camino de Santiago que quedaría
afectado por este proyecto petroquímico se encontraría entre las poblaciones de Los Santos de Maimona y
Villafranca de los Barros, en el Sur de Extremadura. Es por ello que el trayecto a recorrer sería entre estos dos
núcleos de población; aproximadamente unos 15 km. desde ambos centros urbanos. Esta Marcha-
Manifestación incluye una parada en donde se pretende hacer este proyecto petroquímico; por lo que
aproximadamente el tiempo estimado sería, entre la salida, la parada y la llegada, de 3´5 a 4 horas.
6º)- HORARIOS Y ACTIVIDADES:
Los horarios y actividades aún no son definitivos, por lo que pueden sufrir algunos cambios. Además
estamos sujetos a los correspondientes permisos gubernamentales pues ocuparíamos espacios públicos y será
necesario que, a nivel municipal, nos dejen algún salón de actos (el problema surge cuando los alcaldes
respectivos están a favor de este proyecto). En días sucesivos iremos confirmando cada uno de estos puntos, y
así cerrar definitivamente la programación. La propuesta inicial y aproximada sería la siguiente:
-10 h. Concentración: Plaza de España de Los Santos de Maimona (junto a la Parroquia). Durante este
tiempo se prepararían los carros arrieros, se repartiría documentación, se recogerían firmas para apoyar las
alegaciones que los Amigos del Camino de Santiago-Vía de la Plata han presentado en el Ministerio de Medio
Ambiente, etc.
- 11 h. Salida: encabezará la marcha unos antiguos y tradicionales “carros arrieros” de la asociación de
Amigos del Camino de Santiago-Vía de la Plata de Fuenterroble de Salvatierra (Salamanca), dirigida por
nuestro joven, emprendedor y querido párroco Blas, Presidente de la misma. Uno de estos carros lleva una
bella y entrañable escultura de madera de un Santiago Peregrino. Los otros carros serían temáticos (del vino,
del aceite, etc.).
- 12´30 h. Llegada a la Finca de San Jorge: lugar de ubicación del proyecto de refinería de petróleo.
Antes o después de cruzarla, se leerá un Manifiesto en Defensa de la Vía de la Plata y de todos los Caminos
de Santiago.
- 15 h. Llegada a Villafranca de los Barros: en la Plaza Corazón de María, junto a la Iglesia.
- 15-16´30 h. Comida y Fiesta Popular: aconsejamos, por si acaso, llevar la comida (bocadillos, etc.);
nosotros pondríamos el vino, y a ser posible asaríamos algunas carnes. Se intentará la participación de algún
grupo folklórico.
- 17 h.-19 h. “Jornada en Defensa de la Vía de la Plata y Caminos de Santiago”: Comprendería 3
Ponencias de 20 minutos cada una:
* 17 h.: La planificación territorial como defensa de la Vía de la Plata, candidata a ser Patrimonio de
la Humanidad (por confirmar).
* 17´20 h.: La Vía de la Plata: un envidiable recurso turístico y socioeconómico a proteger para
nuestro “desarrollo sostenible” (por confirmar).
* 17´40 h.: Camino de Peregrinos: pasión, alma y sentimiento, por José Antonio de la Riera, Presidente
de la Asociación Galega de Amigos do Camiño de Santiago.
* 18-18´30 h.: Mesa Redonda.
* 18´30-19 h.: Breve Recital Poético; seguido de una Actuación Musical a cargo del cantautor José Mª
Maldonado, con bellas canciones sobre sus experiencias camineras.
5
19 h. Clausura de los Actos.
De forma resumida estos son los objetivos y programaciones de esta convocatoria, cuyos aspectos se
irán confirmando en las siguientes semanas. Del mismo modo daremos información sobre establecimientos
hoteleros y albergues para los interesados en hacer reservas, sobre todo para los que vengan de lejos.
Esperamos también convocar a todos los medios de comunicación, nacionales e internacionales (esta
marcha pretendemos que sea internacional, pues aproximadamente un 40% de los que hacen la Vía de la
Plata-Camino de Santiago son de fuera de España).
¡Venid!, ¡será una fiesta!... en defensa, también, de todos los Caminos de Santiago, pues sin camino no
hay ni peregrinos ni senderistas; y corred la voz, que todo el mundo se entere que en democracia el poder del
pueblo reside en la "participación ciudadana".
Es hora de que nos movilicemos en la defensa de nuestro Patrimonio Cultural, Espiritual y Natural;
todos ellos aquí, en la Vía de la Plata-Camino de Santiago, estrechamente interrelacionados. Que nuestra voz
sea tenida en cuenta por las instituciones que dicen representarnos; sobre todo ahora, cuando este proyecto
petroquímico, sobre este trascendental y cultural Camino, está en fase de Evaluación de Impacto Ambiental.
¡¡NO PERMITAMOS LA DESTRUCCIÓN DE NUESTROS CAMINOS HISTÓRICOS Y, EN
ESPECIAL, DE NUESTROS CAMINOS DE SANTIAGO!!
¡¡NO PODEMOS DEJAR QUE SE CREEN BÁBAROS PRECEDENTES POR PARTE DE
NUESTRA ADMINISTRACIÓN, AQUÍ NOS JUGAMOS MUCHO!!
¡¡REFINERÍA NO!!, ¡¡SÍ A LA VÍA DE LA PLATA-CAMINO DE SANTIAGO COMO LIMPIO
MODELO DE DESARROLLO SOSTENIBLE!!
Hasta pronto, nos vemos en el Camino.
Diego Muñoz Hidalgo
(en representación de Amigos de la Vía de la Plata-Camino de Santiago)
Tlf.: 606-19 45 82
Correo Electrónico: diegobeturiense@hotmail.com